فارسى سادهء درى ترجمه شده است . لكن امروز اين ترجمه از بين رفته و اثرى از آن وجود ندارد . به اين فرمان در مقدمهء سندبادنامه توجه كنيد : « و ببايد دانست كه اين كتاب به لغت پهلوى بوده است و تا به روزگار امير اجلّ عالم عادل ، ناصر الدين ابو محمد نوح بن نصر السامانى - انار اللّه برهانه - هيچ‌كس ترجمه نكرده بود . امير عالم نوح بن نصر فرمان داد خواجه عميد ابو الفوارس فناروزى را تا به زبان پارسى ترجمه كند و تفاوت و اختلالى كه به دو راه يافته بود ، بردارد و درست و راست كند به تاريخ سنهء تسع و ثلثين و ثلثمائه . خواجه عميد ابو الفوارس رنج برگرفت و خاطر در كار آورد و اين كتاب را به عبارت درى پرداخت . اما عبارت عظيم نازل بود و از تزيين و تحلّى عارى و عاطل و با آنكه در وى مقال را فسحت و مجال را وسعت تنوّق و تصنّع بود ، هيچ مشّاطه اين عروس را نياراسته بود و در ميدان فصاحت ، مركب عبارت نرانده و آن كلم حكم و ابكار و عذارى را حلّه نساخته بود و حليه نپرداخته و نزديك بود كه از صحايف ايام ، تمام مدروس گردد و از حواشى روزگار بيكبار محو شود و اكنون به فرّ دولت قاهره احيا پذيرفت و از سر طراوت و رونق گرفت » « 1 » همانطور كه از عبارت مذكور برمىآيد ، فناروزى ترجمهء خود را از زبان پهلوى به پارسى درى انجام داده است كه بسيار ساده و روان بوده است ، يعنى همان ترجمه‌اى كه مأخذ كار ظهيرى شده و او آن را با استفاده از آيات قرآن و احاديث ، ابيات فارسى و عربى و امثال آراسته و به شكلى مصنوع درآورده است . نكتهء ديگر در مورد ترجمهء فناروزى اين است كه فناروزى طبق فرمان پادشاه سامانى مأمور بوده است تفاوت و اختلالى كه در داستان سندباد وجود داشته است را بر طرف سازد . شايد منظور از اين تفاوت و اختلال ، اين بوده است كه اين داستان در دو روايت ناقص و نامرتب و ديگرى كامل و مرتب وجود داشته است يعنى همان مطلبى كه ابن النديم در الفهرست با عبارت كبير و صغير از آن ياد كرده بود « 2 » و به احتمال زياد اين داستان در زبان پهلوى نيز به دو شكل ناقص و مكمّل معروف بوده است كه نسخهء ناقص به عربى و يونانى رفته ، سير

--> ( 1 ) . متن ، صص 19 - 18 . ( 2 ) . الفهرست ، ابن النديم ، ص 541 .