شهمردان بن أبى الخير رازى

45

روضة المنجمين ( فارسى )

از هوا دور شوذ محكم‌تر گردانيذند تا از و با ايمن باشند . امّا بعضى شب « 1 » آذر روز بهمن ماه كنند كى پنجه بآبان ماه بوذ . گويند بايذ كى تا نوروز پنجاه روز و پنجاه شب مانده بوذ و ازين سبب سذه خوانند امّا اين هيچ نيست بايذ كى صذ روز ( 38 ) از زمستان گذشته بوذ ، آبان ماه و آذر ماه و دى ماه و ده روز از بهمن ماه [ تا جمله سذ روز بود ] و پنجه به آخر اسفندارمذ ماه باشذ . باذبره : باذ روز از بهمن‌ماه بوذ و چنين گويند كى هفت سال بايران شهر باذ نيامذ پس اين روز شبانى پيش كسرى آمذ و مژده داذ كى دوش چندانى باذ آمذى كى موى بر پشت گوسفند بجنبيذ پس آن روز نشاط و خرّمى كردند و از بهر پرندگان دانه « 2 » فشاندند . كتب الرّقاع : اسفندارمذ ماه و اسفندارمذ روز و سبب نهاذن آن بوذ كى در ابتدا چون اين رسم نهاذند آفتاب اندرين روز بپنج درجهء حوت بوذ و بذين درجه صورت هوام « 3 » خرفسترها « 4 » برآيذ پس اين صورتها را نبشتندى و اعتقاد چنان كنند كى اندر آن سال گزد نتوانند كردن و چون علم آن ندانستند هم بذان روز بگذاشتند و برين رسم همى روند و پارسيان اين روز هم ازين سبب را ماهى خورند « 5 » . گاهنبار [ ها ] : چنانك در مسلمانى است كى ايزد تعالى همه عالم و جانوران را بشش روز بيافريذ پارسيان گويند بشش گاه آفريذ و بهرگاه [ ى ] جاهنبار سازند و بيك‌ديگر فرستند و آفرينها خوانند و مزد شناسند و اين را از بهر ثواب يافتن [ از بهر تن ] خويش كنند . 1 . ميذيوزرم : ابتداء خور روز ارديبهشت ماه « 6 » و اندرين گاه ايزد تعالى آسمان آفريذ و مدّت چهل و پنج روز .

--> ( 1 ) . روز آذر ، نهمين روز از هر ماه يزدگردى است . در حاشيه نسخه اساس « آذر روز بيست و دوم بهمن ماه است » آمده است . ( 2 ) . نسخه توبينگن و ملك و قاهره : « دانكوها » آمده است . دانگو - دانه و بنشن و دانگو فروش به معنى بقال . ( 3 ) . هوام به معنى حشرات الارض . دهخدا ( 4 ) . در نسخه اساس : هرسترها » نسخه توبينگن چيزى شبيه خرفسترها . نسخه تهرانى و ملك : « هوسترها و قاهره « هرسترپا » . خرفسترها به معنى جانوران گزنده است . ( 5 ) . در نسخه اساس « خوردند » آمده ؛ شايد كاتب فتحه حرف « ر » را حرف « د » پنداشته و اين كلمه را به « خوردند » تغير داده است . ( 6 ) . روز خور از ارديبهشت ماه - يازدهم ارديبهشت . و نسخه قاهره : « چهل روز »