شهمردان بن أبى الخير رازى
20
روضة المنجمين ( فارسى )
هجرت پيغامبر صلى اللّه عليه دارند . و روزهاى سال تيرست و پنجاه و چهار روز بوذكى يك ماه سى ( 19 ) روز باشذ و يك ماه بيست و نه روز بوذ ، شش روز در عدد ماهها نقصان آورذ ، و پنج روز مسترقه نبوذ « 1 » . و جمله نقصان ، تا تيرست و شصت و پنج روز يازده روز بوذ . سال روميان : اعتماد سال رومى بر آفتاب است همچنان پارسيان ، لكن سال ايشان بهر چهار سال بگردذ كى فلك را آفتاب بتيرست و شصت و پنج روز و چهار يكى از شبانروز ببرذ بتقريب . پس چون چهار يكها يك شبانروز گردذ آن سال را يك روز بيفزايند و تيرست و شصت و شش [ روز ] گردانند و اين سال را سال كبيسه خوانند و بپارسى وهيزه گويند . و پارسيان اين وهيزه بهر صذ و بيست سال كنند كى يك ماه سى روز تمام حاصل شوذ « 2 » كى ربع صذ و بيست است پس پنج روز دزديذه با آن ماه ديگر برند . و روميان بهر چهار سال كبيسه كنند و سال دوازده ماه دارند لكن عدد روز ماهها « 3 » زيادت و نقصان بوذ . « 4 » نام ماهها و عدد روز : تشرين الاوّل 31 تشرين الاخر 30 كانون الاوّل 31 كانون الاخر 31 شباط 28 و ربع ، اذار 31 نيسان 30 ايار 31 حزيران 30 تموز 31 اب 31 ايلول 30 ، تشرين دوم و نيسان سى روز بوذ و ايلول و حزيران . و عدد روز اين ماهها هميشه برين گونه بوذ ، الّا سال كبيسه كى شباط بيست و نه روز كنند و سر سال از تشرين الاوّل دارند كى آفتاب بپانزده درجه ميزان آيذ « 5 » [ و ] تاريخ از پاذشاهى اسكندر فيلفوس « 6 » رومى دارند . باب سوم : بخشش فلك بر خانها بذان كى فلك به دوازده بخش كردهاند و هر يكى را نام برج نهاذند و آن : 0 . حمل ، 1 . ثور ، 2 . جوزا ، 3 . سرطان ، 4 . اسد ، 5 . سنبله ، 6 . ميزان ، 7 . عقرب ، 8 . قوس ، 9 . جدى ، 10 . دلو 11 . حوت است . ( 20 ) و هريك را علامتى است و بحروف جمل چنانك
--> ( 1 ) . نسخه اساس : « بوذ » ( 2 ) . يعنى سال 13 ماهه شود . ( 3 ) . منظور از روز ماهها ، 12 ماهه سال است . ( 4 ) . نسخه توبينگن : « نقصان نبود » ( 5 ) . نسخههاى تهرانى و ملك : « در ميزان » ، نسخه توبينگن و قاهره : « به اول ميزان آيد » ( 6 ) . اسكندر فيلفوس يعنى اسكندر پسر فيلفوس ، نسخههاى اساس و تهرانى : « فيلقوس » ، نسخههاى ملك و توبينگن بدون نقطه است .