پس طريق و راه نمودن علم و عملى بر وجهى مختصر برگرفتيم و لفظى مستعمل به كار آورذيم چى خوذ نامهاى همىآيذ كى مستعمل شذست و طبع هركس فراپذيرفته ، چون وسط و مركز و خاصّه و تعديل و اوج و ارتفاع و هم‌چنين چون تشريق و تغريب و استقامت و رجعت و مانند اين ( 4 ) و چون ازين لفظها كرانه همى جستيم گرانى حاصل همىآمذ و نيز بشرح حاجت مىبوذ بل هر عبارتى از تازى كى اندرين كتاب موجودست عامى امّى معنى آن بپنج روز بتوانذ دانستن و نيز آن‌كس كى اين قدر نداند اگر ازين علم شريف بىبهره ماند رواست . و بيشتر علمها را مثال و ميزان ياذ كردم تا بر درستى عمل حجّت بوذ و راه نمونى كنذ بآموختن ، و از بهر آن بلفظ پارسى كردم چى اندرين نوع بتازى بسيارست و منجّم را با لغت تازى دانستن بس شغلى نيست و دانستم كى اگر بپارسى نبوذى ، بيشتر مردم را تمنّا افتادى كى بپارسى بايستى ، تا فايده بيشتر حاصل آمذى و اگر كسى نقل كردى ، اين كتاب را باطل شذى . وجه صواب آن ديذم كى هم برين گونه تمام گردانم و اللّه المعين . فهرست مقالتهاى اين كتاب 1 . حساب الهند . ب . معرفة التقويم و اختيارات . ج . اعياد الملل و التواريخ . د . المدخل الى علم النجوم . ه . المسايل فى العلل و الأسباب . و . معرفة الاسطرلاب . ز . الاختيارات . ح . الضمير و الخبى . ط . زيج التقويم . ى . احكام سنى العالم . يا . اعمال المواليد و تحاويل سنيها . يب . النمودارات . يج . احكام المواليد . يد . احكام سنى المواليد . يه . صور الكواكب .