شهمردان بن أبى الخير رازى

پيشگفتار مصحح 25

روضة المنجمين ( فارسى )

نسخه‌هايى كه در تصحيح مورد استفاده قرار گرفت 1 . نسخهء اساس متعلق به كتابخانهء ملّى ملك به‌شمارهء 3605 و داراى 242 برگ و تاريخ كتابت آن 610 هجرى قمرى است و در فهرست آن كتابخانه آن را 616 قمرى نوشته‌اند كه درست نيست . اين نسخه در سال 1368 هجرى خورشيدى از طرف بنياد دايرة المعارف اسلامى ، مركز انتشار نسخ خطّى به صورت عكسى چاپ شده است . در ميان نسخه‌هايى كه از اين كتاب در دست داشتم اين نسخه كاملترين آنها است ، امّا طبق معمول نسخه‌هاى خطّى افتادگى هم دارد . اين كتاب را دو نفر كتابت كرده‌اند . و از صفحهء 41 تا صفحهء 103 در نسخهء اساس به خط ديگرى است و بد خط است . در پايان كتاب كاتب نوشته است : « و فرغ « 1 » من زبره بمحروسه كهرام حميت « 2 » من الآفات غرّه شهر اللّه المبارك رمضان عمّت بركت سنه عشر و ستمايه . در لغت‌نامهء دهخدا از ناظم الاطبا و حبيب السير نقل شده كه كهرام نام قلعه‌اى و ناحيتى در هندوستان است . اين نسخه صورت‌هاى آسمانى را ندارد و جاى آن سفيد است . چون مؤلّف مىگويد : صورت ستارگان شناختن و طول و عرض و جهت و جايگاه و قدر را از كتاب خواجه ابو الحسين عبد الرحمن بن عمر صوفى كه از بطلميوس نقل كرده است . ما هم از صور الكواكب صوفى چاپ بيروت متن عربى ، صورت ستارگان را در اين كتاب جايگزين كرديم . در اين كتاب حاضر ممكن است عنوانها و بعضى لغات در چاپ حاضر و چاپ عكسى با هم اختلاف داشته باشند و صحيح همان است كه در چاپ اين كتاب آورده‌ايم چون در كتاب عكسى بعضى عنوانها را كه درست خوانده نمىشده شخصى در اين جمله‌ها دست برده و آنها را غلط تصحيح كرده است . 2 . نسخهء سيد جلال الدّين طهرانى ، تاريخ كتابت ندارد و تحت شمارهء 12010 در كتابخانهء آستان قدس رضوى نگهدارى مىشود . اين كتاب معروف به سال 500 هجرى است امّا از خط و كتابت آن معلوم مىشود كه از اوايل قرن هفتم هجرى قديمىتر نيست . در حدود نيمى از ورق‌هاى كتاب در قسمت‌هاى مختلف مفقود بوده و افتادگىها را بعدا نوشته‌اند و اين خط

--> ( 1 ) . در اصل « فرغ » . ( 2 ) . در اصل : « حميت » .