شهمردان بن أبى الخير رازى

87

روضة المنجمين ( فارسى )

اجرام ستارگان : جرم اندازه نور است كه از پس و پيش تابذ ، و هر ستارهء درجاتى است زحل و مشترى را نه ، مريخ را هشت ، شمس را پانزده ، زهره و عطارد را هفت ، قمر را دوازده و وجه ياذ داشتن ازين بيت است : كطمط بحشيه ززعزقيب « 1 » و اين چنان بوذ كه اگر قمر و مشترى اندر يك برج باشذ و مشترى 12 درجه از پيش بوذ يا پس در قوّت و جرم قمر باشذ و چون ميانشان 9 درجه بوذ هردو در قوّت و جرم يك‌ديگر باشند و دلالت قوى گردذ و [ بر ] آنچ واجب كنذ . [ فرداريه ] : ياذ داشتن سالهاء فرداريه ستارگان اينست كياميب بز شى ( 73 ) ز ح عيج قط « 2 » . پس اين سالها هريك بهفت قسمت كرذه‌اند و قسمت نخست او را بوذ و دوم آن را كه فلكش فروذ او باشذ و آن ستاره كه سالهاى او را بهفت بخش كرذه باشند فرداريه كبرى او را بوذ و آنك انباز بوذ فرداريه صغرى او را بوذ امّا اگر ولادت بروز باشذ ابتدا از شمس كنذ و ده « 3 » سال برگيرند و از بعد آن هشت سال زهره را ، كه فلك او فروذ فلك آفتابست و همچنين چون سالها ( ء ) عطارد و قمر بگذرذ با زحل شوند و چون سالها ( ء ) زحل و مشترى و مرّيخ تمام شوند هفتاد سال راست بوذ و اگر ولادت بشب بوذه باشذ نخست سالها ( ء ) قمر برگيرند و با زحل شوند تا چون سالهاء عطارد بگذرذ هفتاد سال بوذ ، اگر « 4 » ولادت نهارى بوذ . و اگر ليلى [ بود جوزهر ] سه سال رأس را دهند و دو سال ذنب را و هيچ ستاره با ايشان انبازى نكنذ و ايشان اندر سالها ( ء ) هفتادگانه هيچ انبازى نكنند و سالهاى ستارگان و مدّت انبازى هريك اندر جدول آورذيم هريك كه چند است تا قسمت كرذن دشخوار نگردذ و آسان بوذ . اينست جدول .

--> ( 1 ) . اين كلمات نماينده سطر پيشين است . كطمط يعنى كيوان - نه و مشترى - نه . بحشيه يعنى بهرام - هشت و شمس - پانزده . زز يعنى زهره - هفت . عز يعنى عطارد - هفت . قيب يعنى قمر - 12 ( 2 ) . كيا - كيوان يازده . ميب - مشترى دوازده . بز - بهرام هفت . شى - شمس ده . ز ح - زهره هشت . عيج - عطارد سيزده . ( 3 ) . نسخه قاهره : « نه سال » ( 4 ) . نسخه اساس : « و اگر »