شهمردان بن أبى الخير رازى
51
روضة المنجمين ( فارسى )
فصل پنجم : روزهاء جهودان ماههاى جهودان همچنان تازيست و اعتماد بر دور قمر ، و نام ماهها اينست : تشرى ، مرحشوان ، كسيلو ، طيبث ، شفط ، اذار ، نيسن ، اير ، سيون ، تمز ، اوب ، ايلل ، و هرسه سال چون تفاوت يك ماه حاصل آيذ سال چهارم سيزده ماه گردانند و دو اذار بوذ اوّل اذار ، و دوّم اذار عبّور . فصح : پانزدهم از ماه نيسن بوذ و اين ( 45 ) آن روز است كه بنى اسرائيل از مصر بگريختند و از دشخوارى و رنج [ فرعون ] كشيذن [ خلاص يافتند ] و مدّت هفت روز بوذ و فطير خورند و هيچگونه نشايذ كه نان را چون خمير در « 1 » باشذ بخورند . كبور : روز دهم از تشرى « 2 » بوذ اندرين روز فريضه است روزه داشتن و چون آفتاب فرو خواهذ رفتن روز نهم پيش نيم ساعت اندر روزه شوند و روز دهم چون آفتاب فرو روذ و نيم ساعت ديگر برآيذ روزه بگشاند چنانك بيست و پنج ساعت بايد كه هيچ نخورند . عيد حنكه : گويند وقتى ملكى بوذ و دختران [ را ] دوشيزگى همى ستاند چنانك هيچكس زن نياراستى كردن پس هشت برادر بودند و يك خواهر داشتند و خواستند كه بشوى دهند ملك خبر يافت و كس فرستاد تا او را بيارند برادر كهتر از بهر حميّت را خويشتن را بياراست مانند زنى و بجايگاه خواهر برفت تا نزد ملك ، چون خواست كه دستكشى كند برجست و ملك را بكشت و بيت المقدّس پاك شذ و مردم خلاص يافتند . بورى و عيد مجّله : گويند هامان وزير اخشويرش بذ رأى گشت بر جهودان « 3 » و خواست كه جهودان را هلاك كنند پس تمام نشذ و آن بذ بذو بازگشت و بذين روز او را بر دار كردند پس اين روز را عيد شمارند . و اللّه اعلم و احكم بالصواب .
--> ( 1 ) . خمير در - خمير ورآمده ( 2 ) . نسخه اساس : « تشرين » ( 3 ) . بايد در اصل « بد رأى گشت بر جهودان » بوده باشد ، در نسخه اساس : « پذر را كشت بر جهودان » ، « پذر » با سه نقطه ، نسخه قاهره : « بذ را كشت بر جهودان » و نسخههاى ديگر اين مطلب را ندارند .