به نام خداوند جان و خرد مقدّمه يكى از تلقّيات يا جريانهاى فكرى رايج در حوزهء شاهنامه‌شناسى ، اعتقاد يا تصوّر تقابل داستانهاى شاهنامه - و به بيانى كامل‌تر و دقيق‌تر ، اخبار ملّى - پهلوانى ايران - با روايات ، مسائل و موضوعات دينى ( اسلامى ) و مذهبى ( شيعى ) است . پيشينهء ايجاد اين تعارض يا حدّاقل بهره‌گيرى ستيزه‌گرانه از داستانهاى شاهنامه‌اى عليه انديشه‌هاى اسلامى به سالها پيش از فردوسى و سرايش حماسهء ملّى ايران مىرسد و كهن‌ترين گزارش موجود دراين‌باره ، اقدام بازرگانى مكّى به نام نضر بن حارث است كه طبق اشارات منابع گوناگون ، پس از وعظ پيامبر اسلام ( ص ) و دعوت كردن مكّيان به پذيرش دين الهى و آموختن مفاهيم قرآنى ، روايتهاى ملّى - پهلوانى ايران به‌ويژه داستان رستم و اسفنديار را - كه در حيره آموخته بود - براى شنوندگان سخنان پيامبر نقل مىكرد تا از اين راه مردم را از علاقه و توجّه به كلام نبوى بازدارد . برخى از مفسّران شأن نزول آيهء وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ( لقمان : 6 ) را نيز كار معارضه‌جويانهء نضر بن حارث و « لهو الحديث » را ناظر بر