جيب خود از وصمت عيب ايراد كرد كه يعنى حوصلهء حرص من از اطماع فاسد و انديشهء محال پاك است و بازار آزار از نفاق « 1 » نفاق كاسد . بر صدر آن نبشت : الامور بتمامها و الاعمال بخواتيمها و ملاك الدعوى اظهار المعنى * 28 و از نصايح روايح آورده‌اند كه مىفرمايد كه : هركه مزيد نعمت خواهد گو شكر بسيار كن . فالشّاكر يستحقّ المزيد * 29 . و هركه قربت و منزلت خود در حضرت ملوك خواهد گو تعهّد اوقات و حالات او كن . و هركه سلامت ذات و صيانت نفس كريم خود خواهد گو عزلت اختيار كن . فيض « 2 » بن ابى صالح * 30 وزير مهدى صاحب‌رايى متهدّى بود به پيرايهء فضل و زيور عدل متحلّى ، و از فنون علوم عقلى و نقلى نصابى كامل داشت و از هنر و ادب نصيبى وافر ، بر قوانين وزارت واقف و در شيوهء خواجگى متأصّل « 3 » و متأثّل « 4 » . در عهد مبارك او توسن حاجات رام و ارباب قلوب و اصحاب علم را ايّام به كام و امور برحسب مرام ، و نظم شمل « 5 » معالى از آفات نوائب ليالى مصون ، و از ابكار افكار او كه به لفظ گهربار افتراع « 6 » كرده است در حق ارباب قلم گفته : عقول الرّجال تحت أسنّة الأقلام * 31 . و هم از كلمات دلاويز او در مزيّت علم فرموده است : العلم بحر لؤلؤه الحكمة ، و القلم شجرة و المعانى لها ثمرة * 32 . فضل ربيع از كبار وزراء بود در بهار شادكامى و گلزار تنعّم ، عيشى خوش و روايى دلكش داشت . ( شعر ) صاحب هنرى به مردمى طاق * شايسته‌ترين جمله آفاق درويش نواز ميهمان‌دوست * اقبال در او چو مغز در پوست و از حضرت هارون الرشيد به مزيد لطايف عنايت مخصوص و به مجامع سعادات و مناجح مقترحات محفوف و بر اقدام تبسّط و گستاخيهاى فراخ متعوّد . روزى رشيد او را به لطخهء « 7 » عيبى و وصمت دروغى آلوده كرد . گفت : يا امير المؤمنين وجه الكذوب لا يقابلك و لسانه لا يخاطبك و انّى لا اكلّم الّا ملكا فاجلّه عن الكذب ، او مع سوقة فاجلّ نفسى عن كذبها * 33 . پس رشيد را هم در روز ، برائت ساحت او معلوم گشت ، غبار آن شبهت از دلش برخاست و صدق مقال او در ازاحت آن ريبت معلوم شد . فضل

--> ( 1 ) . نفاق : ( به فتح ) : رونق بازار . ( 2 ) . متن : فضل . ( 3 ) . متأصّل : با اصل و ريشه . ( 4 ) . متأثّل : محكم و استوار . ( 5 ) . شمل ( از اضداد است ) : اجتماع . پريشانى و پراكندگى . ( 6 ) . افتراع : دوشيزگى ربودن ( مجازا : سخنى بكر آوردن ) . ( 7 ) . لطخه : آلودگى .