فخر الدين الرازي / مؤلف مجهول

مقدمه و معرفى 18

خوابگزارى و التحبير في علم التعبير ( فارسى )

اين غم از دل من برود . وزير گفت يا امير المؤمنين خليل اصفهانى خداوند ترجمهء كتاب دانيال تواند و اگر كسى بر پشت زمين هست كه اين تواند دانست ، نيست مگر او . . . » بالاخره در صفحهء 62 آمده است : « . . . سپرى شد خطبهء نامهء دانيال حكيم و آنچ شرط كردم كه ياد كنم اندر شناختن . . . اكنون ياد كنم كتاب پسر سيرين و آنچ او پيدا كردست اندرين معنى اگر ايزد تعالى خواهد . . . » ميان ورق 26 و 27 ظاهرا افتادگى وجود دارد و چون در ابتداى مطالب صفحات بعد مكررا مىآيد كه « كرمانى گفت » و در صفحهء 62 پس از نقل حكايتى به روايت از كرمانى آمده است كه : « شناخته‌تر شدم اندر همه جهان از آفتاب اندرين علم و هيچ‌چيز اندرين نامه نگفتم كه چند بار نيازمودم » توان گفت كه اين قسمت اخير ترجمه و مأخوذ از كتاب كرمانى است . مؤلّف درين كتاب چند جا از خود سخن مىگويد و موارد عبارت است از : « و من ميگويم » ( ص 9 ) ، « و شنيدم كه . . . » ( ص 16 ) ، « . . . ليكن نخواستم كه ازين كتاب بيفگنم چى معروف است . كتاب دانيال بر همين قياس جمله فرو نهادم . . . » ( ص 33 ) ، « . . . و من پيدا كنم گفتار دانيال اندر علم فراست » ( ص 41 ) ، « و شنيدم . . . » ( ص 41 ) ، « اگر من تمامت آن كتاب ياد كردمى اين كتاب دراز گشتى » ( ص 41 ) ، « سپرى شد خطبهء نامهء دانيال حكيم . . . اكنون ياد كنم كتاب پسر سيرين . . . » ( ص 45 ) از نقل مطالب بالا و توجه به متن كتاب كه مؤلف بطور ممزوج از آراء و عقايد دانيال و ابن سيرين و كرمانى و سعيد بن المسيّب نقل مىكند سه نكته به دست آيد . يكى آنكه نسخهء حاضر كتابى است اصولا ترجمه شده و مبتنى بر كتابهاى تأليف دانيال و ابن سيرين و كرمانى كه در كتب نامشان در رديف اوّل اين فن برده مىشود .