فخر الدين الرازي / مؤلف مجهول

مقدمه و معرفى 16

خوابگزارى و التحبير في علم التعبير ( فارسى )

( چاپ قاهره 1275 ، بولاق 1294 ، قاهره 1302 ) ، الاشارات فى علم العبرات تأليف ابن ساهين ( متوفى 873 ) ، القادرى فى التّعبير تأليف ابو سعيد نصر بن يعقوب الدينورى در 397 براى خليفه القادر باللّه ، دستور فى الرّؤيا اثر ابو اسحق كرمانى كه مؤلّف آن در عهد مهدى مىزيست ، علة النّوم و الرّؤيا اثر يعقوب بن اسحاق كندى كه به لاتينى ترجمه شده ، تعبير الرّؤيا اثر ابن قتيبهء دينورى ، البشارة و النّظارة فى تعبير الرّؤيا اثر ابو سعيد بن عبد الملك بن عثمان خركوشى واعظ متوفى در 407 ، تعبير الرّؤيا و المنظومة فى التعبير هر دو تأليف ابو طاهر يحيى المقدّسى متوفى در 674 ، الاشارة الى علم العبارة تأليف ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن عمر السّلمى كه حدود 800 مىزيست « 1 » . اين همه كتاب به خوبى حكايت از اهميّت اين علم نزد مسلمانان دارد . بسيارى ازين كتب براى اميران و پادشاهان نوشته شده است ، چون تعبيرى كه ابو سهل مسيحى براى مأمون بن محمّد خوارزمشاه نوشت يا كامل التّعبير كه حبيش آن را بنام عز الدّين ابو الفتح قزل ارسلان از سلجوقيان اناطولى بپرداخت و جزانيها . نيز معلوم مىشود كه چه مقدار كتاب درين علم در ميان اقوام مسلمان رواج داشت و اين فنّ به چه پايه از اعتبار بود ، و طبعا بدان مىارزد كه يكى از متنهاى قديمى خواب‌گزارى به فارسى در دسترس محققان قرار گيرد . * * *

--> ( 1 ) - براى تفصيل اين مطلب نگاه كنيد به tation ؟ Les songes et leur interpre selon Islam بقلم توفيق فهد در كتاب tation ؟ Les songs et leur interpre ( چاپ پاريس ، 1959 ) كه جلد دوم از دورهء كتابهائى است كه تحت عنوان Sources Orientales انتشار يافته است ( ص 127 - 158 ) . نيز درهمين كتاب دو مقالهء قابل ذكر و مورد استفاده در باب تعبير خواب و مربوط به ايران هست : يكى بقلم دكتر محمد مكرى تحت عنوان Les songes tation chez les Ahl - e - Haqq du Kurdistan iranien ؟ et leur interpre ( ص 191 - 205 ) و ديگرى بقلم Eva Meyerovitch تحت عنوان Les songs et leur tation ehez les Persans ؟ interpre ( ص 175 - 188 ) .