على اكبر دهخدا

1558

امثال و حكم ( فارسى )

هرگز بسخنان ناراست دروغگويان گوش فرا مده و در حضور كسى سخن ناراست بر زبان مران . پندنامهء آدرباد . 37 . بنقل دينشاه . براى فرستادن پيغام مرد راستگو برگزين ، هنگاميكه در انجمن مينشينى نزديك دروغگوى جاى مگير . پندنامهء آدرباد 60 بنقل دينشاه . با پدر و مادر خود مؤدب و فرمانبردار باش و بسخنان آنان گوش فرا ده ، زيرا تا پدر و مادر زنده‌اند فرزند چون شيرى است در بيشه كه از هيچ نترسد ولى چون پدر و مادر درگذرند مانند بيوه‌زنى است كه زيردست ديگران شود و هرچه از او بستانند دم نتواند زد . اندرز آدرباد . بنقل دينشاه . از اغنيا بينوا كسى است كه به آنچه دارد خورسند نباشد و از بينوايان آنكس غنى است كه بهرچه دارد سازگار و خورسند باشد . مينو خرد . بنقل دينشاه . گذشته را فراموش كن و بر نيامده تيمار مبر . از پندنامهء آدربادماراسپند . نقل بمعنى از كتاب اخلاق ايرانيان . گوهر نيك و بد هركس با خوردن مى آشكار شود منش پاك و خصلت هركس آنگاه ظاهر شود كه خواهش نفسانى و هوا و هوس يا خشم و غضب او را بهيجان آرد و او بتواند با صفات نيك خود را نگاهدارد . مينو خرد . بنقل دينشاه . زن و فرزند خود را از تحصيل دانش و كسب و هنر باز مدار تا غم و اندوه بر تو راه نيابد و در آينده پشيمان نگردى . پندنامهء آدرماداسپند . بنقل دينشاه . كسى كه از اندك دانش برخوردار است و ديگرانرا آموزد نزد خدا پسنديده‌تر است از آنكه داراى علم بسيار باشد و از ديگران دريغ كند . شكند . كمانيك ويجار . نقل بمعنى از دينشاه . همهء انديشه و گفتار و كردار نيك نتيجهء دانش و شناسائى است و همهء انديشه و گفتار و كردار زشت ثمرهء نادانى . ويسپ هومتو . بنقل دينشاه . كاهلى را از خود دور دار و اگر نه او تو را از نيكى دور دارد . مينو خرد . نقل بمعنى از دينشاه . اى اسپيتمان زرتشت پيمان‌شكننده سراسر مملكتى را ويران ميسازد ، اى اسپيتمان تو نبايد هرگز مهر و پيمان بشكنى اگرچند آن پيمان با دروغ‌پرست بسته شده بايد در حفظ آن بكوشى زيرا عهد و پيمان با راستىپرست و دروغ‌پرست هر دو درست و محترم و نگاهداشت آن ناگزير است . مهريشت 2 . بنقل دينشاه .