على اكبر دهخدا

1192

امثال و حكم ( فارسى )

كتاب و ماه ( يا ) كتان و ماهتاب . در خواب اگر ببينى اى مدعى شب ما * زود آن قصب كه دارى بر ماهتاب افتد . اوحدى . و رجوع به ماه و كتان ، شود . كتف محمد از در مهر نبوت است و ان كتف بيور اسب بود جاى اژدها . خاقانى . كثرة الضحك تميت القلب . بسيارى خنده دل را بميراند . حديث . كثير و عزه . نام عاشق و معشوقى از تازيان . رجوع به : ليلى و مجنون ، شود . كجا آن بزرگان با تاج و تخت كجا آن سواران بيداربخت كجا آن خردمند كند آوران كجا آن سرافراز جنگى سران همه خاك دارند بالين و خشت خنك آنكه جز تخم نيكى نكشت . فردوسى . رجوع به : از مرگ خود چاره . . . ، شود . كجا آن سر و تاج شاهنشهان كجا آن دلاور گرامى مهان كجا آن حكيمان و دانندگان همان رنج بردار خوانندگان ( . . . كجا آن بتانى پر از ناز و شرم * سخن گفتن خوب و آواى نرم كجا آنكه در كوه بودش كنام * بريده ز آرام و ز نام و كام كجا آنكه سودى سرشرا بابر * كجا آنكه بودى شكارش هژبر همه خاك دارند بالين و خشت * خنك آنكه جز تخم نيكى نكشت . ) فردوسى . رجوع به : از مرگ خود چاره نيست . . . ، شود . كجا آيد از عزم كار هژبر كجا آورد گرد باران چو ابر ( . . . چو گل كى دهد بار خار درشت * گهر چون صدف كى دهد سنگ‌پشت . ) اسدى . رجوع به : از هركسى كارى . . . ، شود . كجا باشد پدر چونان سزد فرزند او چونين كجا باشد ملك چونين سزد دستور او چونان . . . ) معزى . رجوع به : چنان بود پدرى . . . ، شود . كجا بخت فرخ سراپرده كرد ز خار و ز خارا گهر كرد و ورد . مرحوم اديب . كجا بدرود نوش گارنده زهر به دو نيك را نيك دانست دهر . . . * همه دار چشم ايكه بد كاشتى كه باز آردت چرخ پا داشتى . ) مرحوم اديب . رجوع به : از مكافات عمل . . . ، شود .