على اكبر دهخدا

1398

امثال و حكم ( فارسى )

مبر پيش ديباى رومى بتر بگنج و برنج اين سخن بازخر . . . ) فردوسى . مبر دست سوى بدى تا توان به دو گفت كاى نازديده جوان . . . ) فردوسى . مبرز كه پر شود گنده‌تر شود . تمثل : حذر از مالدار پر تكبر * كه مبرز گنده‌تر گردد چو شد پر . ناصر خسرو . رجوع به : مستراح چو پر گشت . . . ، شود . مبر زو سطل و آلت تغسيل همه بر خادمان كنند دليل . سنائى . تعبير رؤياى مبرز و سطل و ساير آلات شستشوى خادم باشد . مبر غم به چيزى كه رفتت ز دست مر اين را نگهدار اكنون كه هست . اسدى . مبر مى شرط شاعرى است . تمثل : مبر مى شرط شاعريست و ليك * بنده را زان شمار نشمارد . انورى . مبنديد دل در سراى سپنج كش انجام مرگ است و آغاز رنج دوروى و فريبنده و زشتخوست بكردار دشمن بديدار دوست يكى شادى آنگه رساند بمرد كه پيش آورد ده غم و رنج و درد . اسدى . مبيناد چشم بد آن روزگار كه رستم كم آيد ز اسفنديار . فردوسى . مبين به چشم حقارت به هيچ خصم ضعيف كه پشه گرد برآورد از سر نمرود . صائب . رجوع به : آتش اگر اندك است . . . ، شود . مبين نرمى پشت شمشير تيز گذارش نگر گاه خشم و ستيز . اسدى . مپسند بكس آنچه به خود نپسندى . از تاريخ جهانگشاى جوينى . رجوع به : آنچه به خود نپسندى . . . ، شود . مپندار اگر سفله قارون شود كه طبع لئيمش دگرگون شود . سعدى . رجوع به : اگر بپوشى رختى . . . ، شود . مپندار كه خون ريزى و پنهان ماند . ( تو . . . ) متاع در همه جا كم بها ز بسياريست لب و دهان تو صد جان به هيچ نستاند . . . ) كاتبى . متاع كفر و دين بىمشترى نيست . . . گروهى اين گروهى آن پسندند . ) سنجر . نظير : خريدار در گرچه باشد بسى * سفالينه را هم ستاند كسى . امير خسرو دهلوى . مت بالاراده تحيى بالطبيعة . منتسب بافلاطون . نظير : موتوا قبل ان تموتوا . من امات نفسه فى الدنيا فقد احياها فى الاخرة . على عليه السلام .