على اكبر دهخدا

1372

امثال و حكم ( فارسى )

لن يلج ملكوت السموات من لم يولد مرتين . چون دوم بار آدمى زاده بزاد * پاى خود بر فرق علتها نهاد . مولوى . از خويشتن بار دگر بايد بزاييدن ترا * چون زاده باشى عشق خود چون شير در كامت كنم . اوحدى . زادهء ثانيست احمد در جهان * صد قيامت بود او اندر عيان زو قيامت را همى پرسيده‌اند « 1 » * كاى قيامت تا قيامت راه چند با زبان حال ميگفتى بسى * كه ز محشر حشر را پرسيد كسى ! ! بهر اين گفت آن رسول خوش‌پيام * رمز موتوا قبل موت يا كرام « 2 » همچنانكه مرده‌ام من قبل موت * ز آنطرف آورده‌ام من صيت و صوت پس قيامت شو قيامت را ببين * ديدن هرچيز را شرط است اين تا نگردى اين ندانيش تمام * خواه كان انوار باشد يا ظلام . مولوى . لو ترك القطا ليلا لنام . لو تساوى الناس لهلكوا جميعا . نظير : نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا . قرآن كريم سورهء 43 . آيهء 31 . لوح و قلم بقطع دماغ و زبان تست لوح و قلم بدان و ز لوح و قلم مپرس . عطار . لوخ بپالان كسى گذاشتن . نظير : پيزر بپالان كسى گذاشتن . لوذات سوار لطمتنى . نظير : كسى كه بما نريده بود كلاغ كون دريده بود . « 3 » لوزينه بگاو دادن از كون خريست . جامع التمثيل . رجوع به : آنكه بىچشم است . . . ، و رجوع به : خر چه داند . . . ، شود . نظير : هرچه از حس و خيال بيرونست ابلهانرا در آن نصيب نيست چنان كه گاو را در لوزينه و مرغ بريان . كيمياى سعادت . لوزينه كه سازوار جان است در معده چو پرخورى زيان است . امير خسرو دهلوى . لو ظهرت الحقايق لبطلت الشرايع . از ديباچهء جلد پنجم مثنوى . لو علم الملوك ما نحن فيه من لذة العلم لحاربونا بالسيوف عليه . امام ابو حنيفه . اگر پادشاهان از مزهء دانش آگاه شوند با شمشير در بدست كردن آن بجدال ما برخيزند لو غير ذات سوار لطمتنى . رجوع به : ذات . . . ، شود . لو لا التشهد كانت لائه نعم . ( ما قال لاقط الا فى تشهده . . . ) تمثال : جواب سائلان از وى نعم باشد نعم در پى

--> ( 1 ) يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ . . . قرآن كريم . سورهء 7 . آيهء 186 . ( 2 ) موتوا قبل ان تموتوا . ( 3 ) باشمى سندرن داش كاشكى بير داش اولايدن . آغز مىياندرن آش كاشكى بير آش اولايدن .