على اكبر دهخدا
1367
امثال و حكم ( فارسى )
لقمهء بزرگ گلو را پاره كند . لقمه بقمه است . بقمه كلمهء تركى است و معنى آن گلوگير و خفهكننده باشد . و مراد مثل همانست كه از اين مصراع اراده شده : سخنش تلخ نخواهى دهنش شيرين كن . لقمه چرب است . لقمه چهل و شش شاهيست . نظير : به ميدهد ده بگيرد . لقمه را از پشت سر دهان گذاشتن . نظير : اكل از قفا كردن . لقمه را دور سر گردانيدن . رجوع به : فقرهء قبل شود . لقمه را هم بايد جاويد . هر نفعى مستلزم تحمل رنجى است . لقمهء سر سيرى است . نظير : ماهى را نخواهى دمش را بگير . لقمه شكم را سير نكند اما محبت را زياده كند . لقمهء گلوگيرى است . مثال : اهل شهر برد سير را هيچ لقمهاى از اين گلوگيرتر نيامد . تاريخ سلاجقهء كرمان لمحمد بن ابراهيم . لقمهء مردان نمىشايد بطفلى باز داد . . . سر سلطان را نشايد گفت هرگز با عسس . ) مغربى . لقمه مستان ز دست لقمه شمار كز چنين لقمه داشت لقمان عار . اوحدى . لقمهء ، ( يا ) طعمهء هر مرغكى انجير نيست . لك الويل لا نزنى و لا تتصدق . كمطعمة الرمان ممازنت به * جرت مثلا للخاين المتصدق فقال لها اهل البصيرة و التقى . . . ) منسوب بامير المؤمنين على عليه السلام . رجوع به : لا تزنى و لا . . . ، شود . لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ . ( . . . يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ ) قرآن كريم . سورهء 13 . آيه 38 و آيهء 39 . لكل امرء فى الدنيا نفس معدود و اجل محدود . از تاريخ بيهقى . لكل امرء مانوى . حديث . لكل امر سبب . رجوع به : ابى اللّه ان يجرى . . . ، شود . لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ . قرآن كريم . سورهء 7 . آيهء 32 . لكل جديد لذة . تمثل : هر لحظه ميرسان المى نو بجان خصم * زيرا كه لذتى بدل آيد زهر جديد . ابن يمين . نظير : نو كه آمد ببازار كهنه شود دلآزار .