على اكبر دهخدا

1338

امثال و حكم ( فارسى )

گيتى ز يكى شيطان پرفتنه به دو غوغا اكنون چكند گيتى با صد گلهء شيطان . مرحوم اديب . گيتيست كى پذيرد هموارى هموار كرد خواهى گيتى را . . . ) رودكى . گيتى سراسر فريبست و رنج سرآيد همى چون نمايدت گنج * كه . . . ) فردوسى گيتى كه اولش عدم و آخرش فناست در حق وى گمان ثبات و بقا خطاست . ظهير . گيتى نماند و نماند بكس كه . . . بىآزارى و داد جوئيد و بس . ) فردوسى . گيتى يكى نغز بازيگر است كه هر دم ورا بازى ديگر است . ( نگر تا نبندى دل اندر جهان * نباشى به دو ايمن اندر نهان كه . . . ) فردوسى . گيتى يكى نغز بازيگر است كه هزمانش نو بازئى ديگر است ( نگر تا نبندى دل اندر جهان * نباشى از او ايمن اندر نهان كه . . . * . . . چو بر قسمت از ابر و آتش ز سنگ * گه روشنائى ندارد درنگ دهد اندك‌اندك بروز دراز * پس آنگه ستاند بيك روز باز . ) اسدى . گير كه گيتى همه چنگست و ناى گير كه گيتى همه ماهست و هور طبع ترا زان چه كه گوشست كر نفس ترا زان چه كه چشمست كور . انورى . گيرم اين خربندگان خود بار سرگين ميكشند اين سواران باز مىمانند از ميدان چرا . مولوى . گيرم پدر تو بود فاضل از فضل پدر ترا چه حاصل . رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت بود . . . ، شود . گيرم كه خدا جامه دهد كو اندام . گيرم كه مارچوبه كند تن به شكل مار كو زهر بهر دشمن و كو مهره بهر دوست . ( خاقانى آنكسان كه طريق تو ميروند * زاغند و زاغرا روش كبك آرزوست . . . ) خاقانى . تمثل بمزاح : اى صادق آنكسانكه طريق تو ميروند * ما ناخرند و خر هنر گاوش آرزوست