على اكبر دهخدا
651
امثال و حكم ( فارسى )
رجوع به : آن ميوه كه از صبر . . . ، شود . چو صيدى جست صيادش ز اول سختتر گيرد . * ( پس از وارستگيها بيشتر گشتم گرفتارش . . . ) نظيرى . نظير : بدست آوردن آزادى اگر گاهى آسان باشد تحصيل آزادى از دست داده هميشه مشكل است . چو طالع نباشد هنر هيچ نيست . * ( هنر خود ندارم و گر نيز هست . . . ) عبيد زاكانى . رجوع به : اگر بهر سر مويت . . . ، شود . چو طفل گريه كند بهر كدخدائى نيست * ( ز درد دين نبود چشم شيخ اشكآلود . . . ) وحيد قزوينى . چو عاجز شود مرد چاره سگال * ز بيچارگى در گريزد بفال . نظامى . چو عالم شدن خواهد از ما تهى * گدائى بسى به ز شاهنشهى . حافظ . چو عشق نو كند ديدار در دل * كهن را كم شود بازار در دل . ويس و رامين . رجوع به : نو كه آمد . . . ، شود . چو عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار . سعدى . رجوع به : بنى آدم اعضاى . . . ، شود . چو عيب تن خويش داند كسى * ز عيب كسان برنگويد بسى . فردوسى . رجوع به : همه حمال عيب . . . ، شود . چو عيسى گر توانى خفت بىجفت * مده نقد تجرد را ز كف مفت . ( . . . بگلخن پشت بر خاكستر گرم * به از پهلوى زن در بستر نرم . . . ) جامى . رجوع به : براى يكدمه شهوت . . . و رجوع به : لا رهبانية فى الاسلام . . . ، شود . چو غنچه خونجگر ميخور از درون ليكن * به چشم خلق چو گل تازه روى و خندان باش . حضرت اديب . چو غنچه گر چو فرو بستگيست كار جهان * تو همچو باد بهارى گرهگشا مىباش . حافظ . چو فخر پيدا گردد نهفته گردد عار * ( ز نور روز گريزد هميشه ظلمت شب . . . ) عنصرى . چو فردا برآيد بلند آفتاب * من و گرز و ميدان افراسياب . فردوسى . روانى و بلندى ، شعر را چون مثلى سائر و متداول كرده است . و در نظائر مورد مستعمل است . چو فردا شود فكر فردا كنيم . * ( چنان به كه امشب تماشا كنيم . . . ) نظامى . رجوع به : اليوم خمر . . . ، شود . چو فرزند باشد بآئين و فر * گرامى بدل بر چه ماده چه نر . فردوسى . چو فرزند شايسته آمد پديد * ز مهر زنان دل ببايد بريد . فردوسى .