على اكبر دهخدا
1149
امثال و حكم ( فارسى )
كرا پويهء وصلت ملك باشد * يكى جنبشى بايدش آسمانى زبانى سخنگوى و دستىگشاده * دلى همش كينه همش مهربانى كه ملكت شكاريست كو را نگيرد * عقاب پرنده و شير ژيانى دو چيز است كو را ببند اندر آرد * يكى تيغ هندى يكى زركانى بشمشير بايد گرفتن مر او را * بدينار بستنش پاى ار توانى كرا بخت و شمشير و دينار باشد * نبايدش تن سرو و پشت كيانى خرد بايد آنجا وجود و شجاعت * . . . ) . دقيقى . تمثل : تو اين مملكت رايگانى ندارى * فلك مملكت كى دهد رايگانى . معزى . و رجوع به : عروس ملك . . . ، شود . فلكى گرد نيك و بد مىگرد * چون شدى قطب گرد خود مىگرد . سنائى . فمن لم يمت بالسيف مات بغيره * تنوعت الاسباب و الداء واحد . فواره چون بلند شود سرنگون شود . تمثل : در سركشى است خاكنشينى كه گفتهاند * فواره چون بلند شود سرنگون شود . نظير : چو خوشى رسد زود خوانند باز . فردوسى . بر فلك چون بدر گردد كاستن گيرد قمر . معزى . خسوف البدر عند تمامه . و رجوع به : اذا تم امر . . . ، شود . فمن يجعل المعروف فى غير اهله * يكن حمده ذما عليه و يندم لا تكون الصنيعة صنيعة الا عند ذى حسب او دين . حديث . فوائد قوم عند قوم مصائب . * ( بذا جرت الايام ما بين اهلها . . . ) متنبى . نظير : ما قرعت عصا على عصا الاحزن قوم و سر بها آخرون . يكى در چهارشنبه گم كرد ديگرى پيدا كرد . فوت كاسهگرى . نهانى و دقيقترين قسمت فنى . فوج گتدى امامزاده حسنه . در طهران سربازان ترك با شروطى صعب پول بسود ميدادند و تعجيل وصول آن را هربار بمديون مىگفتند : تز اول . . . يعنى هماكنون طلب مرا بگزار چه فوجى كه من در آنم مامور شهرى ديگر شده و اينك بامامزاده حسن ( كه مشهدى در نيم فرسنگى جنوب غربى شهر است . ) نيز رسيده و من بيش نتوانم دير ماند . فَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ . قرآن كريم . سورهء 12 . آيهء 76 . نظير دست بالاى دست بسيار است . فهم سخن گر نكند مستمع * قوت طبع از متكلم مجوى ( . . . فسحت ميدان ارادت بيار * تا بزند مرد سخنگوى گوى . ) سعدى .