على اكبر دهخدا
1059
امثال و حكم ( فارسى )
صلحى كه هست مايهء رنجيدن دگر . جامع التمثيل . تمثل : چون بگويم صلح كن گويد مگيرم در كنار * راستى صلحى چنين بنياد جنگى ديگر است . اوحدى . صل من قطعك و اعط من حرمك و اعف عمن ظلمك . حديث ، رجوع به : از صدف ياد گير . . . ، شود . صلوة الشبعان كنملق السكران . حديث . صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ . قرآن كريم . سورهء 2 . آيهء 166 . صمت الجاهل ستره . على عليه السلام . رجوع به : ابله را در سخن . . . ، شود . صندوق خود و خانهء درويشانرا * خالى كن و پر كن كه همين ميماند . صندوق ، ( يا ) صندوقچه سر كسى نبودن . به نگاهداشتن راز او مجبور و ملزم نبودن . صنفان اهل الارض ذو عقل بلا * دين و آخر دين لا عقل له . ابو العلاى معرى . صوت خودش به گوش خودش خوشنوا بود . صورت احمد ز آدم بود ليك اندر صفت * آدم از احمد پديد آمد چو ز آصف برخيا . سنائى . صوت بدرا چونكه در دل ره دهند * از ندامت آخرش هم ده دهند . مولوى . صورت بود رهزن بتپرست * ( ز من بشنو ار هوشت اندر سر است - كه . . . ) مرحوم اديب . صورت ز معنى نور گيرد * ( رخ خوب از نظر زينت پذيرد همان . . . ) از ده نامهء اوحدى . صورت سيمرغ را كس بجهان ديده نيست * ( رايت سلطان نگر تا نكنى ياد از آنك . . . ) خاقانى . صورت كيست چون معنى رسيد . * ( خود بزرگى عرش بس باشد پديد - ليك . . . ) مولوى . صورتى در زير دارد هرچه در بالاستى * ( چرخ با اين اختران نغز و خوش و زيباستى . . . ) مير ابو القاسم فندرسكى . زير كاسه نيمكاسهاى هست . تحت هذا الكبش نبش . صوف كه كهنه گردد پاتابه ميكنند . جامع التمثيل . صوف كهنه مىشود اما پاتابه نميشود . جامع التمثيل . رجوع به : ديبا كهنه گردد . . . ، و رجوع به : از اسب افتادهايم . . . ، شود . صوفيان در دمى دو عيد كنند * عنكبوتان مگس قديد كنند . سنائى . تمثل : آن بندگان كه ايشان از خودى خود خلاص يافتهاند و به تصرف جذبات در عالم الوهيت سير دارند يك نفس ايشان بمعاملهء اهل دو عالم برآيد و بر آن بچربد بست ، صوفيان . . . الخ مرصاد العباد .