الزمخشري

214

مقدمة الأدب ( فارسى )

ساز وى [ طَرَّزَ ] طَرَّزَ الثَّوْبَ علم كرد جامه را [ عَجَّزَ ] عَجَّزَهُ نسبت كردش بعاجزى و عَجَّزَتْ زن پير شد 6 صارَتْ عجوزا [ نَفَّزَ ] نَفَّزَ السَّهْمَ بكردانيد بر ناخن تير را س [ خَمَّسَ ] شَىْءٌ مُخَمَّسٌ چيزى پنج‌كوشه [ دَلَّسَ ] دَلَّسَ عَلَيْهِ عيب بر وى پوشيسد در خريد 6 كتَم عيبَ السِّلْعَة عليه [ دَنَّسَ ] دَنَّسَ الثَّوْبَ چركين كرد جامه را 6 شوخكين كرد 7 ريمناك كرد [ عَبَّسَ ] عَبَّسَ روى ترش كرد [ عَرَّسَ ] عَرَّسَ در آخر شب فرو آمد [ عَنَّسَ ] عَنَّسَتْ زن بىشوى در خانهء پدر ماند [ غَلَّسَ ] غَلَّسَ بالصَّلوةِ بتاريكى كرد نماز 6 بكاه كرد نمازِ بامداد را 7 بتاريكى كذارد نماز را و غَلَّسُوا الماءَ بتاريكى آمدند به آب 6 بكاه امدند به آب 5 و هو الغَلَسُ تاريكئ آخر شب [ فَلَّسَ ] فَلَّسَهُ القَاضِي حكم كرد قاضى بافلاسِ او 6 مُفلس خواند او را قاضى [ قَدَّسَ ] قَدَّسَ اللّهَ و لِلّهِ خدايرا به پاكى ياد كرد 6 پاك خواند خدايرا و هو القُدُّوسُ پاك 7 خداى پاك و هو القُدْسُ پاكى [ قَلَّسَ ] قَلَّسَهُ كلاه بر سرش نهاد 7 كلاه پوشانيد او را [ لَبَّسَ ] لَبَّسَ عَلَيْهِ الأَمْرَ پوشيده كرد بر وى كار را [ نَفَّسَ ] نَفَّسَ عَنْهُ دور كرد از وى اندوهرا 5 اندوه كشيد از وِى [ نَكَّسَ ] نَكَّسَهُ نكوسار كردش ش [ حَرَّشَ ] حَرَّشَ بَيْنَ الكِلَابِ براغاليد سكانرا 5 در يكديكر جهانيد سكانرا 6 براغالانيد سكانرا ، حرّض [ عَرَّشَ ] عَرَّشَ الكُروُمَ بر بالا كرفت رزها را 6 سَقف نهاد رَزها را ، رفَع 7 برداشت [ فَتَّشَ ] فَتَّشَ عَنْهُ راز خوست از وى 6 سأَل عنه 7 برخيد از وى [ نَقَّشَ ] نَقَّشَ نقش كرد چيز را 5 بنكاشت چيز را ص [ خَلَّصَ ] خَلَّصَهُ اللّهُ 6 مِنَ الهَمِّ رهانيد او را خداى 6 از اندوه [ رَخَّصَ ] رَخَّصَ لَهُ فى كَذَا رُخْصَت داد او را در فلان چيزى 5 فراخى كرد او را و هي الرُّخْصَةُ ( ف ) [ رَقَّصَ ] رَقَّصَتْ وَلَدَهَ برجهانيد كودك او را 7 پا كوپانيد زن فرزندش را [ لَخَّصَ ] لَخَّصَ القِصَّةَ پيدا كرد قصّه را 6 بيَّنها على اسْتِقْصَاءٍ 7 نيك پيدا كرد قصّه را [ مَحَّصَ ] مَحَّصَهُ اللّهُ پاك كرد او را خداى از كناه 5 طهّره من الذُّنوب [ نَغَّصَ ] نَغَّصَ عَيْشَهُ ناخوش كردانيد زندكانئ وى را 7 نامزه كرد ض [ بَعَّضَ ] بَعَّضَهُ پاره‌پاره كرد او را 5 مهره‌مهره كرد او را ، قسمت كرد ، جعَله أَبْعاضا [ بَغَّضَ ] بَغَّضَهُ إِلَيْهِ دشمن كردانيد او را بر وى [ حَرَّضَ ] حَرَّضَهُ على القِتَالِ برانكيخت او را بر جنك [ عَرَّضَ ] عَرَّضَهُ لِكَذَا پيش نهاد او را از براى چيزى 5 فراپيش داشت او را و هي العُرْضَةُ بهانه و عَرَّضَ بِقَوْلِهِ پنهان كفت سخن خود را 5 بكنايت كفت 5 سربَسْته كفت سخنشرا 6 التَّعْرِيضُ تَضْمِين الكَلَام دلالةً ليس لها فيه ذِكر كقولك ما أَقْبَحَ البُخْل تعرّض بانّه بخيل و الكناية ذكر الرديف و إرادة المردوف كقولك فلان طويل النجاد و كَثِير الرماد يعنى انّه طويل القامةِ و مِضْيَافٌ و عَرَّضَهُم القَادِمُ هديه آورد ايشانرا آينده 6 چيزى آوُرد داد ايشانرا آينده 7 راه آوُردى آورد و هي العُرَاضَةُ راه آورد 6 الهديّة 7 ارْمغان [ غَمَّضَ ] غَمَّضَ عَيْنَيْه فرو خوابانيد چشمهايش را و ما ذُقْتُ غُمْضًا نچشيدم خوابى 6 ما نِمْتُ قط و غَمَّضَ الكلام پوشيده كرد سخن را 6 تاريك كرد سخن را ، جغله غامِضًا [ فَرَّضَ ] فَرَّضَ اللّهُ السُّورَةَ فَرِيضَه كرد خداى سورت را 6 جعلها فريضةً [ مَرَّضَ ] و مَرَّضَهُ تيماردارى