الزمخشري

186

مقدمة الأدب ( فارسى )

الثَّوْبُ سخت ستبر بافته شد جامه 6 صار غليظًا صَفَاقَةً و هو صَفِيقٌ سخت ستبر بافته 6 نيكوبافته و رَجُلٌ صَفِيقُ الوَجْهِ سخت‌روى مرد 6 بِلَا حَيَاءٍ [ طَلُقَ ] طَلُقَ وَجْهُهُ كشاده شد روى طَلَاقَةً و هو طَلْقٌ كشاده‌روى 5 تازه‌روى متهلّل ، بسَّام و طَلِيقٌ مترادف و لَيْلَةٌ طَلْقٌ شب خوش 5 شب كشاده و خوش 6 ساكِنَةٌ طَيِّبةٌ لا حَرَّ فيها و لا بَرْد 5 و يَوْمٌ طَلْقٌ روز كشاده نو خوش [ عَرُقَ ] عَرُقَ بااصل شد 5 باكوهر شد 6 صار أَصيلا 6 اصلى شد عَرَاقَةً و هو عَرِيقٌ كوهرى 7 اصْلى ل [ أَثُلَ ] أَثُلَ مترادف أَثَالَةً و هو أَثِيلٌ اصلى [ أَصُلَ ] أَصُلَ مترادف أَصَالَةً و هو أَصِيلٌ ( ف ) 5 صواب‌پذير [ بَسُلَ ] بَسُلَ دلير شد بَسَالَةً و هو بَاسِلٌ دلير [ بَطُلَ ] بَطُلَ مترادف بَطَالَةً و هو بَطَلٌ دلير [ ثَقُلَ ] ثَقُلَ كران شد ثِقَلًا و هو ثَقِيلٌ كران و هو الثِّقْلُ بار [ جَزُلَ ] جَزُلَ بزرك شد 5 تمام شد [ رَذُلَ ] رَذُلَ خوار شد 6 ذلَّ رَذَالَةً و رُذُولَةً و هو رَذْلٌ خوار 6 ذَلِيلٌ 7 فرومايه و هم أَرْذَالٌ جمع 5 فرومايكان و رِذَالٌ [ رُذَالٌ ] معا جمع 7 [ سَفُلَ ] سَفُلَ مترادف سَفَالَةً معا و هم السِّفْلَةُ فرومايكان [ سَهُلَ ] سَهُلَ آسان شد سُهُولَةً و هو سَهْلٌ آسان [ ضَؤُلَ ] ضَؤُلَ نزارشد ضُؤُولَةً 5 ضُئُولَةً و ضآلَةً و هو ضَئِيلٌ نزار 5 لاغر [ عَدُلَ ] عَدُلَ دادكير شد 5 دادكر شد 6 پارسا شد ، ورِع عَدَالَةً و هو عَدْلٌ دادكير 5 دادكر 6 پارسا ، زاهد و هم عُدُولٌ جمع و هي عَدْلٌ زن دادكر 6 زنى راست و عَدْلَةٌ مترادف [ نَبُلَ ] نَبُلَ بزرك‌قدر شد 5 بزرك‌وار و كران‌مايه شد 6 عزَّ نُبْلًا و نَبَالَةً و هو نَبِيلٌ بزرك‌قدر 5 نيكو و كران‌مايه 6 باحرمت [ نَذُلَ ] نَذُلَ خوار شد 5 خسيس شد 6 حقُر ، ذلَّ 7 فرومايه شد نَذَالَةً و هو نَذْلٌ فرومايه 5 ناكس 6 بىقدر و هم أَنْذَالٌ جمع م [ جَسُمَ ] جَسُمَ تناوَر شد 6 صار غليظا بدنُه جَسَامَةً و هو جَسِيمٌ تناوَر [ جَهُمَ ] جَهُمَ وَجْهُهُ ترش شد روى وى 6 عبَس جُهُومَةً و جَهَامَةً و هو جَهْمُ الوَجْهِ ترش‌روى 5 سَهْمكين و ترش‌روى [ حَكُمَ ] حَكُمَ حكيم شد حُكْمًا و حِكْمَةً و هو حَكِيمٌ ( ف ) [ حَلُمَ ] حَلُمَ حليم شد 5 بُردبار شد حِلْمًا و هو حَلِيمٌ بردبار [ رَخُمَ ] رَخُمَ الصَّوْتُ نرم آواز شد 7 باريك‌آواز شد رَخَامَةً و هو رَخِيمٌ نرم‌آواز [ زَعُمَ ] زَعُمَ مهتر شد زَعَامَةً و هو زَعِيمٌ مهتر قَوْم [ شَحُمَ ] شَحُمَ فربه شد 6 صار سمينا شَحَامَةً و هو شَحِيمٌ فربه [ شَهُمَ ] شَهُمَ زيرك شد 5 زنده شد دل 6 مهتر شد شُهُومَةً و شَهَامَةً و هو شَهْمٌ زيرك و شَهِيمٌ مترادف [ ضَخُمَ ] ضَخُمَ ستبر شد 6 غلُظ 7 تناوَر شد ضَخِمًا و ضَخَامَةً و هو ضَخْمٌ تناور 5 بزرك و فربه و هم ضِخَامٌ جمع [ عَظُمَ ] عَظُمَ بزرك شد 6 كبُر 7 بزرك‌وار شد عِظَمًا و هو عَظِيمٌ بزرك 7 بزركوار و هو عُظْمُ الشَّىْءِ بزركئ چيزى و مُعْظَمُهُ مترادف و عَظَمَةُ اللَّهِ بزركوارئ خداى 6 بزركئ خداى [ فَخُمَ ] فَخُمَ بزرك شد 5 فربه شد فَخَامَةً و هو فَخْمٌ بزرك 5 ضَخْم و فَيْخُمانٌ مترادف [ فَدُمَ ] فَدُمَ كرفته‌زبان شد 5 كند زبان شد ، احمق شد فَدَامَةً و هو فَدْمٌ مرد كرفته‌زبان 5 زبان‌بسته [ قَدُمَ ] قَدُمَ ديرينه شد 5 كهنه شد قِدَمًا و هو قَدِيمٌ ديرينه و قُدَامٌ مترادف [ قَسُمَ ] قَسُمَ خوب‌روى شد قَسَامَةً و هو قَسِيمٌ خوب‌روى [ كَرُمَ ] كَرُمَ كريم شد كَرَمًا و هو كَرِيمٌ ( ف ) 5 آزاده و كَرِيمَةٌ مترادف و كُرَامٌ مترادف و كُرَّامٌ مترادف 6 هو كريم جِدًّا و كَرَمٌ مترادف و قَوْمٌ كَرَمٌ جمع و كِرَامٌ جمع و كُرَمَاءُ جمع و هي المَكْرُمَةُ كار خوب 6 كار كريمانه و المَكَارِمُ جمع [ لَؤُمَ ] لَؤُمَ ناكس شكد 5 فرومايه شد 7 لئيم شد لُؤْمًا و هو لَئِيمٌ ناكس و هو لِئَامٌ جمع [ لَحُمَ ] لَحُمَ كوشت‌آوَر شد 5 كوشت‌ناك شد لَحَامَةً و هو لَحِيمٌ كوشت‌آوَر 5 كوشت‌ناك ن [ بَطُنَ ] بَطُنَ بزرك‌شكم شد 6 صَارَ بطنْه كبيرا بَطَانَةً و هو بَطِينٌ بزرك‌شكم و مِبْطَانٌ