الزمخشري
178
مقدمة الأدب ( فارسى )
و ظَهَرَ عَلَى العَدُوِّ دست يافت بر دشمن 6 غلَب و ظَهَرَ الأَمْرُ پيدا شد كار ظُهُورًا [ عَهَرَ ] عَهَرَ زنا كرد عَهْرًا و هو العَاهِرُ زناكننده [ فَخَرَ ] فَخَرْتُ بكذا على فُلَانٍ بنازيدم بفلان چيزى بر فلان فَخْرًا و مَفْخَرًا و ثَوْبٌ فَاخِرٌ جامهء خوب 6 جامهء نيكو ، جَيِّدٌ و هي المَفْخَرَةُ چيزى كه فخر آوردند بدان 7 آنچ به دو نازيدند و المَفَاخِرُ جمع و أَنَا فَخُورٌ بِهِ من نازندهام بوى [ فَغَرَ ] فَغَرَ فَاهُ باز كرد دهن وى 6 بكشاد دهان او را ، فتَحه فَغْرًا و فَغَرَ بنَفْسِهِ خود باز شد 6 خود كشاده شد فُغُورًا [ قَهَرَ ] قَهَرَهُ غالب شد بر وى قَهْرًا 6 القَهْرُ الغَلَبَةُ و القَاهِرُ الغالب و قُهِرَ غُلِبَ و قُهِرَ اللَّحْمُ طُبخ حتى يَسيل ماؤُه [ مخر ] مَخَرَتِ السَّفِينَةُ الماءَ ببُريد كشتى آب را 5 بشكافت كشتى آب را 6 شقَّتْ مَخْرًا و مُخُورًا [ مَهَرَ ] مَهَرَهَا كابين داد زن را 6 أعطاها مَهْرَها مَهْرًا و هو المَهْرُ كابين و المُهُورُ جمع و مَهَرَ بالعَمَلِ استاد شد به كار مَهَارَةً [ مِهَارَةً ] معا و هو مَاهِرٌ استاد به كار [ نَحَرَ ] نَحَرَ النَّاقَةَ بِسْمِلْ كرد اشتر ماده را 5 بكشت اشتر ماده را 6 ذبَح و نَحَرَ بالصَّلَاةِ دست راست بر دست چب نهاد در نماز 6 وضَع اليمين على الشمال فى الصّلوة نَحْرًا [ نَهَرَ ] نَهَرَ السَّائِلَ بانك كرد بر درويش 5 ايذا كرد بر وى نَهْرًا س [ بَخَسَ ] بَخَسَهُ حَظَّهُ كم كرد بهرهء او را بَخْسًا [ رَأَسَ ] رَأَسَ القَوْمَ مهتر شد بر مردمان 7 سَرْوَرى كرد مردمان را و رَؤُسَ الرَّجُلُ مترادف رِيَاسَةً و هو رَأْسٌ مهتر و رَئِيسٌ مترادف 6 [ رَغَسَ ] رَغَسَهُ اللَّهُ أي اعطاه اللّه مالًا كثيرا و بَارَكَ له فيه 6 و رَغَسَهُمُ اللَّهُ أي كثّرهم و انْمَاهم ش [ نَعَشَ ] نَعَشَهُ اللَّهُ برداشت او را خداى 6 رفَعه نَعْشًا [ نَهَشَ ] نَهَسَتْهُ الحَيَّةُ بكزيد او را مار 6 عضَّتْ و نَهَشَتْهُ مترادف نَهْسًا و نَهْشًا ص [ شَخَصَ ] شَخَصَ إِلَيْهِ برفت سوى وى 6 ذهَب إلَيْه شُخُوصًا 6 و فى التنزيل تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ أي أبصارهم لا تقِرُّ فى أماكنهم من هول ما تَرى ض [ دَحَضَ ] دَحَضَتْ حُجَّتُهُ باطل شد حجت وى دَحْضًا [ نَهَضَ ] نَهَضَ برخاست 6 قام نُهُوضًا و نَهْضًا و نَهْضَةً ط [ شَحَطَ ] شَحَطَ المَنْزِلُ دور شد خانه 6 بَعُدَ شَحْطًا و شُحُوطًا [ ضَغَطَ ] ضَغَطَهُ بيفشاردش 6 عصَره و ضيَّق عليه ضَغْطًا ظ [ جَحَظَ ] جَحَظَتْ عَيْنُهُ بيرون شد چشم وى 5 بيرون آمد چشم وى 6 خرجَتْ جُحُوظًا و هو جَاحِظٌ چشم بيرون شده [ لَحَظَ ] لَحَظَهُ بنكريست بوى لَحْظًا ع [ بَخَعَ ] بَخَعَ نَفْسَهُ خويشتن را بكشت 6 قتل نَفْسَه بَخْعًا 6 و بَخَعَ بالحَقِّ أي خضَع له و أقرَّ به بُخُوعًا و بَخَاعَةً [ بَضَعَ ] بَضَعَ المَرْأَةَ جماع كرد زنرا بَضْعًا [ بُضْعًا ] معا 7 و بَضَعَهُ بريدش ، شكافت او را بَضْعًا 7 و بَضَعَ اللحْمَ بريد كوشت را و هو بَضْعَةٌ پارهء كوشت [ تَسَعَ ] تَسَعَ القَوْمَ نهم شد مردمان را و نهيك ستد از قوم 6 صار تاسعهم أو أخذَ تُسعَ أَمْوَالِهم تَسْعًا [ جَدَعَ ] جَدَعَ أَنْفَهُ ببريد بينى وى را 6 قطَعه جَدْعًا و هو أَجْدَعُ بريده بينى [ جَمَعَ ] جَمَعَهُ كِرد كَرد او را جَمْعًا و هو الجَمْعُ