الزمخشري
119
مقدمة الأدب ( فارسى )
و طُمُوًّا [ نَمَى ] نَمَى افزون شد 5 زياده شد 6 زاد يَنْمِي و يَنْمُو نَمَاءً و نُمِيًّا و نُمُوًّا و نَمَاهُ حَسَبُهُ برداشت او را حسبش 6 رفَعه 7 بلند كرد او را حسب او و نَمَى الحَدِيثَ إِلَيْهِ رسانيد حديث را بوى 5 آشكار كرد سخن را بر وى 6 اوْصَلَ ، أَبْلَغَ 7 نسبت كرد سخن را بوى نَمْيًا 6 نُمِيًّا [ هَمَى ] هَمَى السَّيْلُ رفت سيل آب 6 روان شد هِين أي سيل هَمْيًا ن [ أَنَى ] أَنَى لَكَ أَنْ تَفَعَلَ كَذَا وقت شد ترا كه بكنى چيزى 6 نزديك شد ترا كي فلان كار كنى ، قَرُبَ لك أَنْ تفعلَ عَمَلًا يَأْنِي و يَأْنُو إِنًى و أَنْيًا [ بَنَى ] بَنَى الدَّارَ بنا كرد سرايرا 6 براوَرد خانه را ، رفَعها بُنْيًا و بِنْيَةً و بَنَاءً و بُنْيَانًا و هو صَحِيحُ البِنْيَةِ درستتركيب 5 درستبنيت و بَنَى على الْمَرْأَةِ جماع كرد زنش را 6 دَخَلَ عليها 7 به خانه آوَرد زنش را بِنَاءً [ ثَنَى ] ثَنَاهُ عَنِ الأَمْرِ بكردانيد او را از كار 5 باز داشت او را از كار ، أَمَالَهُ 6 صرَفه و ثَنَى جِيدَهُ بكردانيد كردنش را 6 بكردانيد كردنش را از وى ، صرَف جيدَه لتكبُّر ثَنْيًا [ جَنَى ] جَنَى عَلَيْهِ شَرًّا بينكيخت بر وى كار بد را 6 أَقامَ 7 برانكيخت بر وى شر و هي الجَنِيَّةُ شر انكيخته 6 ذنب 7 بدى و جَنَى الثَّمَرَ ميوه از درخت فرو كرد 6 باز كرد ميوه از درخت ، أخذَه مِن الشَّجَرِ 7 بچيد ميوه را جَنْيًا و هي الجَنَاةُ ميوهء چيده 6 ميوهء باز كرده از درخت ، ثمرة مأخوذة و الجَنَى جمع و الجَنِيٌّ مترادف 5 و الجَنَايَا جمع [ حَنَى ] حَنَاهُ بخمانيدش 5 كوژ كردش 6 عطَفه أي ثناه يَحْنِيهِ حَنْيًا و يَحْنُوهُ حَنْوًا و هي المَحْنِيَةُ كِرْدِشِ رود 5 دوتاه كرده ، جاء خم دادن 7 خُم و المَحَانِي جمع [ زَنَى ] زَنَى بِهَا زنا كرد با زن زِنًا و زِنَاءً [ عَنَى ] عَنَاهُ الأَمْرُ تيماركين كرد او را كار 5 رنجانيدش كار 6 اهَمَّهُ 7 تيماركين كردش كار عِنَايَةً و مَعْنِيَةً و عُنِيَ بِكَذَا تيماركين شد بفلان چيز 5 رنجه شد يا تيمار شد 7 خود تيماركين شد بفلان چيزى و هو مَعْنِيٌّ بِهِ تيمار شده به چيز 7 تيماركين بوى و عَنَى بِقَوْلِهِ كَذَا ميخواست بكفتارش فلان چيزى 6 سَأَلَ ، أَرَادَ 7 خوست سخن او فلان چيز مَعْنًى و هو المَعْنى مُرَاد 6 حاجت 7 خوست و المَعْنَاةُ مترادف و المَعَانِي جمع 6 مقصودها [ كَنَى ] كَنَاهُ بكنيت خواند او را 5 كنيت نهادش 6 دعاه بالكُنْيَةِ ، قال له أبُو عَبْدِ اللَّهِ يَكْنِيِه و يَكْنُوهُ كُنْيَةً و كَنَى عَنْهُ كنايت كرد از وى كِنَايَةً [ مَنَى ] مَنَى الأَمْرَ اندازه كرد كار را 5 تقدير كرد كار را 6 قدَّره مَنْيًا 6 و منه المَنِيَّةُ ( ف ) 6 و مَنَى النُّطْفَةَ أي صبَّها و قذفَها المُعْتَلّ الفاء و اللّام أ [ وَأَى ] وَأَى وعده كرد وأْيًا ح [ وَحَى ] وَحَى اشارت كرد 5 كتَب 6 نُبِشْت يا آهسته رفت يا الْهَامْ كرد 7 نبشت يا اشارت كرد وَحْيًا د [ وَدَى ] وَدَى القَاتِلُ المَقْتُولَ ديت داد كشنده كشته را 5 ديت داد كشنده از كشته 6 ديت رسانيد كشنده كشته را ، بلّغ دِيَةً و وَدَى الرَّجُلُ ودى كرد مرد 6 آب