الزمخشري

93

مقدمة الأدب ( فارسى )

بِرَجْلِهِ لَكَد زد او را 6 ضربه بالرّجل 7 بزدش بپاى رَفْسًا [ سَدَسَ ] سَدَسَ القَوْمَ ششم شد مردمان را سَدْسًا [ شَمَسَ ] شَمَسَ يَوْمُنَا بافتاب شد رُوزِ مَا 5 آفتاب كين شد روزما 6 حَرَّ يومُنا يَشْمُسُ [ يَشْمِسُ ] معا شُمُوسًا و شَمِسَ مترادف يَشْمَسُ شَمَسًا و يَوْمٌ شَامِسٌ روز بافتاب و شَمِسٌ مترادف [ طَمَسَ ] طَمَسَ الشَّىْءَ نابديد كرد چيز را 6 بشست ، غسل و طَمَسَ عَلَيْهِ مترادف طَمْسًا و طَمَسَ الطَّرِيقُ نابديد شد راه 5 ناپيدا شد راه يَطْمُسُ [ يَطْمِسُ ] معا طُمُوسًا [ عبس ] عَبَسَ ترش روى شد 6 صار وجهه مُرًّا عُبُوسًا [ عَطَسَ ] عَطَسَ عطسه داد يَعْطُسُ [ يَعْطِسُ ] عُطَاسًا 6 النَّثِير للدّوابّ كالعُطَاس للناس و هو المَعْطَسُ [ المَعْطِسُ ] معا بينى 5 عطسه‌دهنده 6 أنف [ عَكَسَ ] عَكَسَ الشَّىْءَ و الكَلَامَ بكردانيد چيز را و سخن را 5 بازكونه كرد چيز را و سخن را 6 قلبه ، فعل أوّلَه آخرًا و آخَره أولًا عَكْسًا [ غَرَسَ ] غَرَسَ درخت بنشاند 6 أقام فرع الشجرة 7 نهال نشاند يَغْرُسُ [ يَغْرِسُ ] معا غَرْسًا و هو الغَرْسُ [ الغِرْسُ ] معا درخت نشانده 6 غُصن [ غَطَسَ ] غَطَسَهُ فى الماء فرو بُرد او را در آب 6 غَمَسَهُ غَطْسًا و غَطَسَ بِنَفْسِهِ خود فرو شد 7 خود فرو رفت ، غُطُوسًا [ غَمَسَ ] غَمَسَهُ مترادف غَمْسًا و هو اليَمِينُ الغَمُوسُ سوكند فرو بُرنده بكناه 5 سوكند بزرك است كه بكناهش فرو برد 6 يمين يُدْخِلُ النّاسَ فى الذّنوب ، أن يحلف وهو يعلم أنه خلاف ما يقوله [ فَرَسَ ] فَرَسَهُ الأَسَدُ شكار كرد او را شير 5 شكست شكار را شير 6 صاد له ، خرّقه 7 بدريدش شير فَرْسًا و هي الفَرِيسَةُ شكار شكسته 7 شكار شير [ قَبَسَ ] قَبَسَهُ نَارًا و عِلْمًا بداد او را آتش را و دانش را 5 آتش داد او را و علم آموخت قَبْسًا [ قَلَسَ ] قَلَسَ قَىْ كَرد قَلْسًا و هو القَلَسُ [ القَلْسُ ] معا قَيْ 6 مُخْرَج [ كَبَسَ ] كَبَسَ النَّهْرَ بياكند جويرا 5 ملأه تُرَابًا 6 دفنه 7 انباشت جوى را كَبْسًا [ كَنَسَ ] كَنَسَ الظَّبْيُ بارامكاه شد آهو 6 دخل فى بيته 7 آهوان بارامكاه شد يَكْنُسُ [ يَكْنِسُ ] معا كُنُوسًا و هي الكُنَّسُ ستاركان فرو شَوَنْدَه 6 نجوم مخفيّة 7 ستاركان در آينده و كَنَسَ البَيْتَ برُفت خانه را يَكْنُسُ [ يَكْنِسُ ] معا كَنْسًا 6 و كُنُوسًا [ لَبَسَ ] لَبَسَ الحَقَّ بِالْبَاطِلِ بياميخت حق را بباطل 6 خلط 7 پوشيد حق را بباطل لَبْسًا 6 و لَبَسَ عَلَيْهِ الأَمْرَ أي خلطه [ لَمَسَ ] لَمَسَهُ ببسودش 6 مسّه باليد يَلْمُسُ [ يَلْمِسُ ] معا لَمْسًا [ نَبَسَ ] مَا نَبَسَ بِكَلَمَةٍ هيچ سخن نكفت 6 ما تكلّم قط نَبْسًا [ نَخَسَ ] نَخَسَهُ بخستش 5 در جنبانيد او را 6 غرزه يَنْخُسُهُ [ يَنْخِسُهُ يَنْخَسُهُ ] مثلَّث نَخْسًا [ هَجَسَ ] هَجَسَ فِى صَدْرِهِ شَىْءٌ افتاد در دلش چيزى 6 خَطر ، وقع فى قلبه شىء 7 كذشت در دلش چيزى هَجْسًا [ هَمَسَ ] هَمَسَ 5 الكَلَامَ سخن نرم كفت 5 پوشيده كفت سخن را 6 تكلّم خفيّا أخفاه 7 نرم كرد هَمْسًا ش [ بَطَشَ ] بَطَشَ بِهِ سخت كرفتش 5 سخت زد او را 6 أخذه أخذا شديدا يَبْطُشُ [ يَبْطِشُ ] معا بَطْشًا 6 البَطْشُ على وَجْهَيْن أحدهما بمعنى العقوبة و الثانى بمعنى القوّة [ حَرَشَ ] حَرَشَ الضَّبَّ شكار كرد سوس‌مار