زمخشرى در لغت ، كتابهاى متعدّدى نوشته است كه از ميان آنها مىتوان از كتاب مهمّ او الفائق فى غريب الحديث ياد كرد كه در آن لغات و واژه‌هاى دشوار احاديث نبوى را شرح و توضيح داده است . اين كتاب هميشه مورد استفاده و استناد راويان حديث و آنان كه به شرح و تفسير احاديث مىپردازند ، بوده است . زمخشرى در فنون مختلف داراى تأليف است : در لغت : جواهر اللّغة ، اساس البلاغة ، الاسماء فى اللّغة . در نحو : المفرد و المؤلّف فى النّحو ، صميم العربيّة ، الانموذج فى النّحو . در امثال عرب : المستقصى فى امثال العرب ، سوائر الأمثال ، ديوان التّمثيل . دربارهء فقهاى اهل سنّت : شقائق النّعمان فى حقائق النّعمان ، شافى العىّ من كلام الشّافعى . در فقه : الرّائض فى علم الفرائض ، رؤوس المسائل فى الفقه ، در مواعظ : اطواق الذّهب فى المواعظ . الكلم النّوابع فى المواعظ ، در موضوعات مختلف : فى الادب و المحاضرات ، ربيع الابرار و فصوص الاخبار ، در اصول فقه : المنهاج فى الاصول ، در عروض : القسطاس فى العروض ، در شرح متون : اعجب العجب فى شرح لاميّة العرب . او برخى از كتابهاى خود را همچون شرح مفصّل و شرح المقامات مورد تفسير و توضيح قرار داده است . از ميان كتابهاى زمخشرى كتاب مقدّمة الأدب او از شأن و منزلت خاصّى برخوردار است . او با تأليف اين كتاب خدمت شايانى به ايران و ايرانى و فارسى زبانان كرده است . او با دقّت فراوانى كلمات فارسى خالص و سره را در برابر كلمات عربى برگزيده است . بسيارى از لغات مهجور و نادر فارسى را در كتاب زمخشرى مىتوان يافت . به طور كلّى مىتوان گفت اين كتاب از گنجينه‌هاى پر ارزش براى لغت‌شناسان و اديبان فارسى و عربى است . در مقايسه با فرهنگ‌هاى مشابه همچون بلغه و مرقاة و السّامى فى الأسامى و دستور الإخوان و قانون الأدب اين كتاب از جهات مختلف برترى دارد . اين كتاب مورد عنايت و توجّه خاورشناسان بوده چنان كه نخستين چاپ آن با كوشش اى . جى وتزشتاين nietszteW G . I در سال 1843 بر پايهء نسخه‌هاى مختلفى كه در اروپا به دست آورده ، در لايپزيك آلمان چاپ شده است . دانشمند نامبرده فهرستى از واژه‌هاى عربى كتاب را همراه با [ ] معادل لاتينى آن به كتاب پيوسته است كه مىتواند براى استفاده‌كنندگان از كتاب مفيد باشد . پروفسور زكى وليدى طوغان نسخه‌اى از ترجمهء تركى كتاب را كه در استانبول موجود بوده ، در سال 1951 به صورت عكسى چاپ كرده است . صاحب كشف الظّنون اين ترجمه را كه به نام اقصى الارب فى شرح مقدّمة الادب خوانده شده ، به خواجه اسحق افندى متوفّى 1120 هجرى منسوب مىدارد . مرحوم سيّد محمّد كاظم امام معلّم دانشكدهء علوم معقول و منقول كه كتاب را در سه مجلّد به نام پيشرو ادب به وسيلهء دانشگاه تهران در سال 1343 هجرى شمسى منتشر ساخته ، جلد اول را اختصاص به اسماء داده ، و جلد دوم را به فهرست الفبائى واژه‌هاى عربى و فارسى مختص گردانيده ، و جلد سوم كتاب را ويژهء افعال گردانيده است . در چاپ دانشگاه فهرستى موضوعى از لغات به چشم مىخورد كه در نسخهء عكسى لايپزيك وجود ندارد و ما آن را به ترتيب زير به اين چاپ افزوده‌ايم .