ففيه القرعه » ( از عوائد الايام ص 223 ) قاعِدَهء لا ضَرَر - ( اصطلاح فقهى ) مستند اين قاعده روايت « و لا ضرار » و آيات وَ لا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا و لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ و لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها است كه ما حصل مفاد آن اين است كه هيچ كس در هيچ حال حق ندارد به ديگرى ضرر و زيان رساند ، نه در اموال و نه در امور معنوى و مادى ديگر و قانون و حكم ضررى در اسلام وضع نشده است و هر يك از احكام را منافعى است و مانند زكات و خمس و حج را نيز منافع مهم اجتماعى است و باستناد همين قاعده خيار در معاملات غبنى و بيع معيوب و جز آنها ثابت است ( از رسائل ص 325 - 326 قواعد ص 8 - كفايه ج 2 ص 265 ) قاعِدَهء لُطْف - ( اصطلاح كلامى ) اين قاعده كلامى است و بدان اثبات نبوت عامه كنند ما حصل آنكه بر خدا لازم است كه بندگان را هدايت كند و راه سعادت را به آنها بنماياند و انزال كتب و ارسال رسل لطف است و باستناد همين لطف است كه بايد مسائل حلال و حرام و راه روشن زندگى را به بشر بنماياند ( از رسائل ص 28 ) رجوع بفرهنگ علوم عقلى شود . قاعِدَهء مَيْسُور - ( اصطلاح فقهى ) و مفاد اين قاعده اين است كه امورى كه براى بشر ميسور است نتواند ترك كند باستناد آنكه برخى آنها ميسور نيست و گفته‌اند « الميسور لا يسقط بالمعسور - ما لا يدرك كله لا يترك كله و اذا امرتكم بشىء فاتوا منه ما استطعتم » قاعِدَهء نَفى ضَرَر - ( اصطلاح فقهى ) و همان قاعدهء لا ضرر است و بجز روايت « لا ضرر و لا ضرار » روايات ديگرى است مانند « من اضر بشىء من طريق المسلمين فهو له ضامن » و « ان الجار كالنفس غير مضار و لا آثم » رجوع به قاعدهء لا ضرر شود . قاعِدَهء نَفىِ عُسْر و حَرَج - ( اصطلاح فقهى ) و مستند اين قاعده آياتى است مانند لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها ، و رَبَّنا وَ لا تَحْمِلْ عَلَيْنا إِصْراً كَما حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنا - و ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ - يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ - وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ كه مفيد احكام ثانويه‌اند و اخبار و روايات ديگر كه گويد اعمال عسرى كه مستلزم تحمل مشقت غير عادى است منفى است در شرع . ( از رسائل ص 118 - 109 - عوائد الايام ص 57 ) قاعِدَهء نور و ظُلمت - ( اصطلاح فلسفى ) طريقهء حكمت اشراق مبتنى بر قاعدهء نور و ظلمت است . كه گويند موجودات يا نور محض و يا ظلمت محض و يا نورانى و يا ظلمانىاند و بالاخره در مقابل مجردات و ماديات نور و ظلمت گويند ( اسفار ج 3 ص 4 ، 3 ) . قاعِدَهء الواحِد - ( اصطلاح فلسفى ) قاعده الواحد لا يصدر عنه الا الواحد عبارت از قاعدهءايست كه بدان ثابت كنند كه از موجود واحد غير از واحد نتواند صادر شود رجوع به اول ما خلق و اول ما صدر