سيد جعفر سجادى

1387

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )

[ جلد سوم ] ف ف - ( اصطلاح ادبى ) بطور مفرد مهمله است و كوفيان گويند ناصبه است مانند فَتُحَدِّثنا و مبرد گويد جارّه است در هر حال ف بر سه وجه است يكى آنكه عاطفه است و مفيد سه امر است ترتيب لفظى مانند قامَ زيدٌ فَعمرو و ذكرى مانند فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً و وَ نادى نُوحٌ رَبَّهُ فَقالَ رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي و ديگر تعقيب مانند تزوج فولد و دخل الطهران فاصبهان و أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً و گاه بمعنى ثم است مانند ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً و ديگر فاء سببيت و در عاطفه اغلب معنى سببيت است مانند فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ و لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ و إِنْ يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ » ( از مغنى ص 43 - 48 ) . فائِتَه - ( اصطلاح فقهى ) عبادات فائته در مقابل حاضره است . ( از عروه ص 299 ) فائِدَه - ( اصطلاح فلسفى و عرفانى ) در زير عنوان كلمه غايت فرق ميان فائده و نفع و غايت و غرض معلوم شد و گفته شد كه ما يترتب على الفعل را فائدة گويند رجوع شود به غايات و ( مصنفات ج 1 رسالهء 2 ص 22 - كشاف ج 2 ص 1115 ) مولانا : گر تو گوئى فايده هستى چه بود * در سؤالت فايده هست اى عنود گر ندارد اين سؤالت فايده * چه شنوم اين را عبث بىعايده ور سؤالت فايده دارد يقين * پس جهان بىفايده نبود به بين فائِدِهء خَبَر - ( اصطلاح معانى بيان ) و هر گاه مخاطب عالم به خبرى نباشد و