سيد جعفر سجادى
1377
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
صورت سنبله ( و غفر بفتح غين و سكون فاء ) در بيست باب ملا مظفر آمده است كه پانزدهمين منزل از منازل قمر است و علامت آن سه ستاره است بر خطى مقوس و همهء آنها از اوسط قدر رابعاند واقع بر دامن عذراء از پس سماك اعزل و او را زين جهت غفر گويند كه نزديك زبانهى عقرب ست كه گويا او را پوشانيده است غُفران - ( عرفانى . كلامى ) مغفرت و بخشش از گناه از ترك اولى مأخوذ از قرآن مجيد است كه خطاب به پيامبر اسلام فرموده است ليغفر من ذنبك ما تقدم منه و ما تأخر . متكلمان در باب اين آيه و تفسير و تأويل آن سخنها گفتهاند بر اين معنى كه آيا پيامبران مرتكب گناه ميشوند يا نه و اگر نمىشوند معنى غفران درباره آنان بچه معنى است آيا منظور قبل از بعثت است و يا بعد از بعثت و اصولا آيا از انبياء هيچ نوع گناهى نبايد سر زده باشد و لو ترك اولى چه قبل از پيامبرى و چه بعد از پيامبرى آنها بهر حال بحث و جدالى در اين باب بسيار است . غَفلَت - ( اصطلاح عرفانى ) غفلت در اصطلاح اهل الله غافل بودن دل است از حقيقت . در شرح كلمات بابا طاهر است كه اصل غفلت حرمان بنده است از ذكر حق ( شرح كلمات بابا ص 145 ) در دستور العلماء است كه : غفلت پيروى كردن نفس است بر آنچه ميخواهد و ابطال وقت است ببطالت ( دستور العلماء ج 3 ص 6 ) . ابو جعفر سنان گويد : « غفلتك عن توبة من ذنب ارتكبته شر من ارتكابه » ( طبقات ص 332 ) ابن خضرويه گويد : « لا نوم اثقل من الغفلة و لا رق اسوء من الشهوة ( طبقات ص 106 ) . و بعضى گويند : غفلت از خدا كفر است و غفلت از حقيقت خود يعنى گمشدن در ذات و حقيقت خود توحيد است . و گويند : رأس همه شرور جهل و غفلت است و غفلت سه قسم است : 1 غفلت صادقين كه تعلق بذكر است از مذكور 2 غفلت عارفين كه رجوع از عزائم است 3 غفلت غافلين كه امهال حق است مر ظالمين را و كسى كه يك ساعت از خدا غفلت كند گناهكار است و كسى كه از نفس خود غافل شود او را كشته است و ممدوح است ( شرح كلمات بابا ص 143 ) . ابو العباس گويد : « اعظم الغفلة غفلة العبد عن ربه و غفلته عن اوامره و غفلته عن آداب معاملته » ( طبقات ص 271 ) . محمد بن ابى الورد گويد : « فى ارتفاع الغفلة ارتفاع العبوديه ، ثم الغفلة غفلتان ، غفلة رحمة و غفلة نعمه » ( طبقات ص 249 ) . غُفَيله - ( اصطلاح فقهى ) نماز غفيله دو ركعت است كه بين مغرب و عشا گذارند و از رواتب نيست در ركعت اول بعد از حمد آيه « وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً » خوانده مىشود و در ركعت دوم بعد از حمد « وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ » ( از عروه ص 195 ) . غَلّاتِ اربَعَه - ( اصطلاح فقهى ) و غلات اربعه كه مورد زكاتند : گندم ، جو ، مويز و خرما است و شرط زكات در غلات اربع عبارت است از : 1 - تملك بزراعت يا