سيد جعفر سجادى
1254
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
يا : اعرف نفسك تعرف ربك . عُرفُ الأسد - ( اصطلاحات نجومى ) نام ديگر ان زبرة الاسد . ظهر الاسد و ان منزل يازدهم از منازل قمر است . بضم عين و سكون راء . ( زبرة بضم زاء و سكون باء ) عَرَفَه - ( اصطلاح گاهشمارى ) روز نهم ذى الحجه بود كه حاجيان به عرفات باشند . ( بفتح عين و راء و فاء ) عُرفيَّهء دائِمَه - ( اصطلاح منطقى ) قضيه كه محمول آن هم بحسب ذات و هم بحسب وصف دائم بود عرفيه دائمه است ( از اساس الاقتباس 149 ) . عُرفيَّه دائمه لا ضَروريَّه - ( اصطلاح منطقى ) و عبارت از قضيهايست كه محمول در آن بحسب ذات دائم لا ضرورى باشد مانند « كل فلك متحرك دائما لا ضرورة » . ( از اساس الاقتباس ص 145 ) . عُرفيَّهء ضَروريَّه - ( اصطلاح منطقى ) و قضيهايست كه بحسب ذات ضرورى باشد يعنى مادام كه ذات آن موجود باشد نسبت محمول بدان ضرورى باشد ( كل ج ب مادام ذات بالضرورة ) . ( از اساس الاقتباس ص 144 ) . عُرفيَّهء عامَّه - ( اصطلاح منطقى ) قضيهء عرفيه عامه عبارت از قضيه - موجبهايست كه حكم در آن بدوام ثبوت محمول براى موضوع باشد مادام كه ذات موضوع متصف به وصف عنوانى است . ( از اساس الاقتباس ص 134 ) . عُرفيَّهء لا دائِمَه - ( اصطلاح منطقى ) و قضيهايست كه بحسب وصف دائم بوده و بحسب ذات لا دائم . ( از اساس الاقتباس ص 145 ) . عُرفيَّه لا ضَروريَّه - ( اصطلاح منطقى ) و آن قضيه كه محمول در آن بحسب وصف دائم بوده و بحسب ذات لا ضرورى . ( از اساس الاقتباس ص 145 ) . عُرُوج - ( اصطلاح عرفانى ) عزيز الدين نسفى گويد : جسم و روح هر دو در ترقى و عروجند و بمراتب بر مىآيند تا به حد خود رسند ، اگر آفتى بايشان نرسد و چون به حد خود رسيدند باز هر دو روى در نقصان مىنهند و هر چيز كه در زير فلك قمر است عروجى دارد و آن عروج را حدى بود معلوم و نزولى دارد و آن نزول را حدى و مقدارى است معلوم و در ميان عروج و نزول استوائى دارد و آن استواء را هم حدى و مقدارى است معلوم ، گوئيا صراط اين است و بر اين صراط چندين گاه به بالا مىبايد رفت و چندين گاه راست مىبايد رفت و چندين گاه به زير مىبايد رفت و اين صراط بر روى دوزخ كشيده است و دوزخ را درهاى بسيار بود و جملهء خلق را گذر بر اين دوزخ است از نبى و ولى و پادشاه و رعيت و بعضى كسان بر اين صراط خوش آسان بگذرند از جهت آنكه سخن دانايان قبول كنند و به دنيا مشغول نشوند و حريص و طامع نباشند و بعضى كس بغايت در زحمت باشند . . . و هر كه ازين صراط گذشت از دوزخ گذشت به بهشت رسيد همان بهشت كه اول در آن ببوده است . ( از انسان كامل ص 32 ) عروج بضم عين و سكون راء عُروجِ اهلِ تَصَوُّف - ( اصطلاح عرفانى ) عزيز الدين نسفى گويد : عروج اهل تصوف عبارت از آنست كه روح سالك در