سيد جعفر سجادى

1248

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )

اگر بگويند شهادت كذب داده‌ايم ولى دم حق دارد با دادن نصف ديه هر يك ، هر دو را بقتل رساند . عُدولِ مُوصى - ( اصطلاح فقهى ) بازگشت وصيت‌كننده از وصيت خود . در كليات حقوقى آمده است : همان طورى كه وصيت برزخى است بين عقد و ايقاع همين طور برزخى است بين جواز و لزوم . پس موصى حق دارد از وصيت خود عدول كند و وصى نيز حق دارد مادامى كه موصى زنده است وصيت را قبول نكرده و يا اگر قبول كرده آن را رد نمايد . پس اگر آن را رد كرده و خبر رد بموصى رسيد ديگر وصيتى باقى نخواهد بود اما اگر دوباره آن را قبول نمود و خبر قبول ثانوى بموصى رسيد و از وصيت سابق خود عدول نكرد تا وفات يافت وصيت لازم است . و اما اگر وصى از وصيت موصى اطلاع بهم نرسانيد تا موصى وفات يافت وصيت لازم است و لو اينكه اگر در حال حيات موصى مطلع ميشد آن را رد مىكرد و چنين فرض شود كه موصى هم علم به اين امر داشته و به همين لحاظ وصيت را به او اعلام ننموده . و در صورتى كه وصى وصيت را رد كرده و خبر رد بموصى ابلاغ نشده باشد باز هم وصيت لازم است . حكم وصيت از حيث جواز و لزوم بشرح مذكور در مورد وصيت تمليكى نيز جارى خواهد بود . ( كليات حقوق ص 347 ) عِدَّة - ( اصطلاح فقهى ) مأخوذ از عدد باشد و آن مصدر سماعى است و عبارت از تربص محدود است شرعا كه لازم است زن بعد از طلاق و زوال نكاح مدتى درنگ كند و بعد شوى ديگر اختيار كند و عده در طلاق سه قرء يا طهر است و غير - مدخول بها را عدهء نباشد و تواند پس از طلاق شوى كند مگر در وفات كه مطلقا عده لازم است و عدهء وفات چهار ماه و ده روز باشد و كسى كه عادت نشود در طلاق 3 ماه عده دارد . و عدهء حامل وضع حمل اوست . ( از شرح لمعه ج 2 ص 130 و - كشاف ص 952 ) . يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَ أَحْصُوا الْعِدَّةَ وَ اتَّقُوا اللَّهَ رَبَّكُمْ وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَ لا يَحِلُّ لَهُنَّ . . . وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ . و جماعتى از اصحاب را عده گويند . ( از درايه ص 158 ) . و لا عدة على من لم يدخل بها الزوج الا فى الوفاة فيجب على الزوجة الاعتداد اربعة اشهر و عشرة ايام ان كانت حرة او نصفها ان كانت امة . . . و تعتد ذات الاقراء المستقيمة الحيض مع الدخول بها بثلاثة اشهر هلالية . . . و عدة الحامل وضع الحمل . . . فى غير الوفاة . . . و المفقود اذا جهل خبره وجب عليها التربص . . . و ان لم يكن له ولى ينفق عليها و رفعت امرها الى الحاكم و طلب اربع سنين من حين رفع امرها اليه . . . ثم يطلقها بعدها و تعتد بعده عدة الوفاة و تباح للازواج . . . فلا سبيل له عليها . ( از شرح لمعه ج 2 ص 129 - 131 ) . در معتقد الاماميه آمده است :