يستدبرها به بول و لا غائط » ، يعنى : چون يكى از شما را غايط آيد بايد كه روى با قبله نكند ، و پشت با قبله نكند . و اين مطلق است ، پس بايد كه مطلق روا نباشد در حال بول و غايط روى و پشت با قبله كردن . و ابو حنيفه و اصحابش و احمد و ابو ثور و نخمى با اين موافق‌اند . اما نزد ابو حنيفه استنجا واجب نيست ، بىآنكه مخرج بول و غايط شويند نماز روا ميدارد ، و استنجا را سنت ميگويند . و استبرا آنست كه از مخرج غايط تا اصل قضيب سه بار بمالد ، و از اصل قضيب تا سر قضيب سه بار ديگر در ميان دو انگشت بمالد ، و بند سر قضيب را سه بار ديگر ، آنگه به آب بشويد . و از الت بول از قضيب جز به آب روا نيست در حال اختيار . و استنجا از الت غايط است از مخرج وى . اگر تعدى كرده باشد جز به آب پاك نشود ، و اگر تعدى نكرده باشد به سنگ يا بكلوخ پاك گردد ، و اگر بيكى پاك گردد دو ديگر سنت بود ، و اگر به سه پاك نگردد ديگر به كار دارد تا پاك گردد . و سنت است جمع كردن ميان سنگ و آب . و دليل برين آنست كه هر كه برين وجه استنجا و استبرا كرد و نماز كرد ، ذمت ى بيقين برى شد ، اگر بخلاف اين كند يا خود نكند ذمت وى بيقين برى نشود . و سنت است كه در حال بول و غايط روى بآفتاب و ماه و باد نكند ، در آب روان و آب ايستاده حدث نكند ، در راهها و زير درختان ميوه و پيرامن سراها و بر كنارهء آبها و حوضها و جايگاهى كه مردمان را از آن رنج رسد ننشيند ، و بر زمين سخت و سوراخهاى حيوانات بول نكند . و چون در مستراح رود پاى چپ پيش نهند ، و چون بيرون آيد پاى راست پيش نهد . آنچه بدان طهارت كنند دو چيز است : آب و خاك چون آب نيابند و يا استعمالش نتوانند بوجهى از وجوه . و آب دو گونه است : روان است و ايستاده . آب روان پاك است و پاك‌كننده . و به هيچ نجاست پليد نگردد ، تا آنگه كه رنگ يا بوى يا طعم از سبب نجاست بگرداند . و آب ايستاده دو گونه است : آب چاه و آب غير چاه . آب غير چاه دو گونه است : اندك و بسيار . اندك بهر نجاست كه بوى رسد پليد گردد . و آب بسيار آنست كه كرى بود . و كرى آب هزار و دويست رطل باشد . و مساحت جاى وى ، سه بدشت و نيم بالا ، و سه بدشت و نيم پهنا ، و سه بدشت و نيم درازا . و اين به نجاست پليد نگردد ، تا رنگ يا بوى يا طعم بگرداند . دليلش قول خداى تعالى : « وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً » ، از آسمان آب پاك فرستاديم . و اين آب را آب مطلق گويند ، پس بايد كه پاك بود و پاك‌كننده . و قول رسول ص : « اذا بلغ الماء كرا لم يحمل خبثا » ، و اين آب چون بكرى رسيده است پليدى نباشد ، و هر آب كه چنين باشد پاك بود .