سيد جعفر سجادى
1127
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
هيأت خاصه اجسام ست و بعبارت ديگر ابعاد و الوان است . ( از اسفار ج 1 ص 207 ) و رجوع به صورت شود صُوَرِ صَناعى - ( اصطلاح فلسفى ) صورت صناعى در مقابل صورت طبيعى است . ناصر خسرو گويد : اما صورتهاى صناعى چون صورت شمشير و صورت انگشترى است كه اندر آهن و سيم بصنعت مردم آمده است . ( از زاد المسافرين ص 32 - تفسير ص 1596 ) صُورة الصُّوَر - ( اصطلاح فلسفى ) مراد از صورة الصور ذات حق است باصطلاح ارسطو . ( از اسفار ج 3 ص 124 ) صُورَتِ طَبيعى - ( اصطلاح فلسفى ) صورت طبيعى در مقابل صورت تعليمى است و آن صورتى است كه بصنعت مردم نباشد و گاه از صورت طبيعى صورت نوعيه را ميخواهند . ( از اسفار ج 2 ص 149 ، 155 - شفا ج 2 ص 454 - ج 1 ص 209 - تفسير ص 1483 ) صُورَتِ عامّه - ( اصطلاح فلسفى ) مراد از صورت عامه صور جسميه است رجوع به صورت شود . صُورَتِ عِلميَّه نوريه - ( اصطلاح فلسفى ) مراد صور ذهنى علمى اشياء است . ( از مجموعه دوم مصنفات ص 204 ) صُورَتِ عَقلِ اوَّل - ( اصطلاح ذوقى ) و منظور نبى است كه فرمودهاند ان الله خلق آدم على صورته يعنى على صورة آدم . عقل اول اول موجودات است و آدم مخلوقات است و آدم خاكى اول آدميان و آدم فرزندان است اين آدم را بر صورت آن آدم آفريد : چون آن آدم گويا است و اين آدم هم گويا است آن معلم است و اين هم معلم است . آن خليفه است و اين هم خليفه است . پس نه تنها آدم صورت عقل اول است بلكه تمام انبياء صورت عقل اولند و از اين جهت است كه فرمود اول ما خلق الله روحى و اول ما خلق الله نورى . ( از انسان ص 401 - 402 ) صُورَتِ عَقليَّه - ( اصطلاح فلسفى ) مراد از صور عقليه موجودات عقلى و ذهنىاند كه صور علمى هم گويند . ( از شفا ج 1 ص 260 ) و رجوع به صورت شود . صُورَتِ عَقليَّه إلهيَّه - ( اصطلاح فلسفى ) گاه از اين اصطلاح صور علميه حق را اراده كنند و گاه عقول را و گاه مثل افلاطونى را اراده كنند كه صور معقوله و صور عقليه هم گويند . صُوَرِ عِلميَّه - ( اصطلاح فلسفى ) مراد صور ذهنيهاند و گاه مراد صور علميه الهيه است كه همان مثل نوريه افلاطونيه باشد . رجوع به صورت شود . صُورَتِ فَصليَّه - ( اصطلاح فلسفى ) مراد فصل است رجوع به صورت شود . صُورَتِ كَماليَّه - ( اصطلاح فلسفى ) هر صورتى كمال شىء است و گاه مراد از اين اصطلاح نفس است . ( اسفار ج 2 ص 162 ) صُورَتِ ماهيَّت - ( اصطلاح فلسفى ) بنا بر قول اصالت وجوديان وجود صورت