ص صابِئَه - يكى از فرق مذهبى ايران باستان و نواحى ايران است و قبلا بيان شد كه صبوة در مقابل حنيفه بود كه ميل از حق بباطل بود و حنيفه ميل از باطل به حق بود مدار مذهب ابنان تعصب بروحانيان است چنان كه مدار مذهب حنفاء تعصب به انسان جهانى بود صابئيان گويند مذهب ما بر اساس اكتساب است و حنفاء گويند بر اساس فطرت است . ( رجوع به شهرستانى ضميمهء ابن حرم ص 94 - 96 شود ) مذهب اينان اين بود كه براى جهان خدايى است حكيم و مقدس از نام و نشان و ما بايد بدانيم كه از رسيدن به جلال و جبروت او ناتوانيم و بايد واسطهء گزينم آن وسائطى كه به دو نزديك‌اند و آن وسائط روحانيات بود كه پاك و مقدس‌اند از مواد جسمانى و قواى جسمى و منزه‌اند از حركات و جنبش‌هاى مادى . و منزه‌اند از تغييرات زمانى و به طهارت و پاكى ذاتى آفريده شده‌اند و بر تقديس و تسبيح خلق شده‌اند هيچ گاه از اوامر خدا گردن نه‌پيچند و گويند ما را معلم اول ما يعنى عاديمون و هر مس به اين امر راهنمائى كرده است و ما بواسطهء آنها و بانها تقرب جوئيم و اين روحانيات ارباب و خدايان ما بوند و شفيع ما بوند و بر ما است كه نفوس خود را پاك گردانيم از آلودگيهاى شهوات و اخلاق خود را مهذب گردانيم از علايق شهويه و غضبيه تا آنكه ما بين ما و روحانيت تناسبى حاصل شده و بتوانيم حاجات و نيازمنديهاى خود را از آنها بخواهيم و بدين جهت متوسل به نماز و روزه و قربان شوند و بادعيه و اوراد و از كار روى آورند و گويند انبياء نيز بمانند ما بوند و همنوع ما هستند و هم شكل ما بوند مىخورند و