سيد جعفر سجادى
1017
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
مىشود از گفتار خوب و وعظ و آنچه خوانده شود از قرآن و غيره براى نشان دادن و نمودن بمردم و فرق آن با رياء آن باشد كه رياء در اعمال است و سمعه در اقوال است و گاه اعم شود . سَمَك - ( اصطلاح فلسفى ) اين كلمه در فلسفه بمعنى عائق و مانع آمده است و بر اجسام طبيعى نيز اطلاق شده است و بر قيود مادى و علائق جسمانى اطلاق گرديده است . السَّمَكَةُ الشَّماليَّه - ( نجومى ) . يكى از صور كواكب است در صور كواكب در زير عنوان كوكبة المسلسله آمده است كه در وسط صورت مسلسله كه زن بىشوى بود ، صورت زنى بود كه دستهاى آن باز است در شمال آن صورتى از ماهى بود و صورتى ديگر بود كه ماهى در زير و ملصق به ساقهاى او واقع است . ( از صور كواكب ص 134 ) . سَمَكَتَين - ( اصطلاح نجومى ) و آن دو ستار و يا دو صورتى از ستارگانند بر برج حوت كه شامل 34 كوكب داخل صورت و چهار كوكب خارج صورتند و آنها دو سمكاند يكى از آن دو را سمك متقدم نامند و آن واقع بر ظهر فرس اعظم است در طرف جنوب و آن ديگر بر جنوب مرأة مسلسله واقع است و بين آنها ريسمانى بود از كواكب كه آنها را بهم پيوندد ( از صور كواكب ص 245 ) - سِناد - اين اصطلاح عروض است و خلاف ردف است : ( از دره ص 84 ) سُنَّت - ( اصطلاح حديث ، عرفان و اصول ) در لغت طريق محموده باشد يا طريق مستقيم و در اصطلاح اهل حديث چيزى باشد كه از رسول ( ص ) يا ساير معصومين صادر شود از اقوال يا تقرير و در عبادات ، نافله باشد و بالجمله سنت يا قول است يا فعل يا تقرير و طريقهء حسنه و سيئه هر دو را سنت گويند چنان كه « من سن سنة حسنة فله اجرها و من سن سنة سيئة فعليه وزرها و وزر من عمل بها الى يوم القيمة » و بر شريعت نيز اطلاق شود « الاولى بالامامة الاعلم بالسنة » و امور مستحبه را گويند ( از كشاف ج 1 ص 777 - درايه ص 177 - الموافقات ج 4 ص 2 و 40 - تلويح ص 428 ) و بالجمله هر خبرى كه حكايت از گفتار معصوم كند يا حاكى از فعل و يا تقرير او باشد حديث گويند و ظاهر اين است كه حكايت از احاديث قدسى داخل در سنت باشد و لكن نفس حديث قدسى خارج از سنت و حديث و قرآن است و فرق بين احاديث قدسيه و قرآن اين است كه قرآن براى اعجاز و تحدى نازل شده است بر خلاف احاديث قدسى و بالجمله حديث گفتار معصوم يا حكايت از گفتار يا فعل يا تقرير اوست و گفته شده است آنچه منتهى به معصوم نشود حديث نخواهد بود و لكن عامه گويند همان اندازه كه منتهى به صحابه يا تابعين شود حديث مىباشد و خبر نيز گاه اطلاق بر حديث شود و گاه اطلاق بر امرى شود كه مقابل انشاء است چنان كه در عرف ادباء ، رجوع به خبر و اخبار و انشا و خبر صحيح . حسن مجروح ، و غيره شود