سيد جعفر سجادى
997
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
و رجوع به دهر شود ) سَرمَدى - رجوع به سرمد شود . سُرور - ( اصطلاح عرفانى ) عبارت از سماع است چنان كه در تاج الاسامى مسطور كه « السماع سرور » و اين آوازيست خوش و موزون و محرك دلها . خواجه عبد إله گويد « السرور اسم لاستبشار جامع هو اصفى من الفرح لان الافراح ربما تشابهتها الاحزان » . ( شرح منازل ص 176 ) سُرُوش - ملكى كه براى هر انسانى هست سروش گفتهاند ، زيرا براى هر نوعى از لحاظ كلى ، ملك انسانيت است و هاتف غيبى را گويند . چه گويمت كه بميخانه دوش مست و خراب * سروش عالم غيبم چه مژدهها داده است . ترا ز كنگرهء عرش ميزنند صفير * ندانمت كه در اين دامگه چه افتاده است سُرُوشِ روز - ( اصطلاح گاهشمارى ) روز 17 از فروردين بود و يكى از اعياد مهم ايرانيان بوده است . سَرَيانِ وُجود - ( اصطلاح فلسفى ) يكى از مسائل فلسفى كه مورد توجه فلاسفهء اسلام و مخصوصا صدر الدين شيرازى واقع شده است مسأله سريان وجود و چگونگى آن در موجودات متعينه و حقايق خاصه است . اين اصطلاح عرفانى است و از فروع وحدت وجود است و از احكام اصالت وجود است اين مسأله بدين طريق مطرح شده است كه چگونه ممكن است حقيقت ثابتهء بسيطه كه ذات واجب الوجود است در موجودات حسيه فاسده سريان پيدا كند و در عين حال نقص در شرافت حقيقت وجود حاصل نشود و ثبات و تقدس آن به حال خود باقى باشد چنان كه شبسترى گويد : وجود اندر كمال خويش سارى است . تعينها امور اعتبارى است . براى حل اين مسأله صدرا گويد : موجودات و اشياء عالم را سه مرتبت است مرتبت اول وجود صرف است كه وجود آن متعلق به غير نيست و وجودى است كه متقيد بقيدى نيست و آن مرتبت همان است كه عرفا هويت غيبيه و غيبت مطلق و ذات احديت خوانند . مرتبت دوم مرتبت وجود متعلق به غير است و وجود مقيد به وصف زائد است كه منعوت به احكام محدوده است مانند عقول و نفوس و افلاك و عناصر و مركبات . مرتبت سوم وجود منبسط مطلق است كه عموم آن بر طريق كليت نمىباشد و بلكه بر نحوهء ديگر است و حقيقتى است منبسط بر هياكل ممكنات و الواح ماهيات كه در وصف خاص و حد معينى منضبط و محدود نيست و چنين وجودى بواسطهء تعدد موجودات متعدد مىشود با قديم قديم است و با حادث حادث و با معقول معقول و با محسوس محسوس و نسبت اين وجود بموجودات عاليه نسبت هيولى است باجسام شخصيه از وجهى و مانند نسبت كلى طبيعى است به اشخاص و انواع مندرجهء در تحت آن پس اولين چيزى كه ناشى شده است از وجود واجبى وجود منبسط است كه مرتبت عما و مرتبت جمع و حقيقة الحقائق و حضرت احديت جمع و حضرت واحديت است كه صادر اول و امام الائمه گويند : ( از اسفار ج 1 ص 192 - 193 -