سيد جعفر سجادى
995
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
حقيقت عبارت از افشا ناكردن از حقيقت حق است در هر شىء و آنچه فانى نمىشود از حقيقت در هر چيزى . ( از كشاف ص 655 - اصطلاحات شاه نعمت إله ص 360 ) . شاه نعمت اللّه گويد : سر حق در هر يكى بيند ولى * مىكند افشاى سر حق ولى سرّ سِرِّ الرُّبُوبيَّة - ( اصطلاح ذوقى ) سر سر الربوبية عبارت از ظهوريست بصور و اعيان و صور اعيان از جهت مظهريت رب قائمند بذات رب و رب ظاهر است به تعينات اعيان و اعيان معدوماند به حال خود در ازل لا جرم سر الربوبية سرى باشد كه اگر ظاهر شود ربوبيت باطل نشود . ( اصطلاحات خطى ، اصطلاحات شاه نعمت الله ص 37 ) سِرُّ السِّر - ( اصطلاح عرفانى ) سر السر چيزى است كه مخصوص به خداوند است مثل علم به تفصيل حقايق در اجمال احديت و جمع و اشتمال آن حقايق بر شكلى كه هست « وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ » . سِرُّ العِلم - ( اصطلاح عرفانى ) سر علم حقيقتى است كه جان عالم است زيرا علم عين حق است در حقيقت اگر چه غير او است باعتبار ( كشاف ص 654 - اصطلاحات شاه نعمت إله ص 37 ) شاه نعمت اللّه گويد : چون قوابل جمال بنمودند * مستعدان سؤال فرمودند سِرُّ القَدَر - ( اصطلاح عرفانى ) سر قدر عبارت است از آنچه حق داند از هر عيبى در ازل و احوال آن عين و هرآينه آنچه اقتضاى آن عين بود ظاهر شود به روى در زمان وجود آن عين در خارج و حكم تابع علم بود . ( از كشاف ص 655 - اصطلاحات شاه نعمت إله ص 37 ) چون قوابل جمال بنمودند * مستعدان سؤال فرمودند طلب فعل نيك و بد كردند * هر يكى حكم خودبخود كردند گر در آتش روند اگر در آب * خود طلب كردهاند آن درياب سَرَطان - ( نجومى ) يكى از صورتهاى بروج دوازدهگانه است و شامل نه كوكب داخل و چهار كوكب خارج از صورت است ، مقدم آن بسوى مشرق و شمال است و مؤخر آن سوى مغرب و جنوب بدنبال توأمين ( از صور كواكب ص 171 ) از ستارگان اين صورت است : نيّر السرطان الطرف الحمار الجنوبى الحمار الشمالى النژة المعلّف ( از معجم الفلكى ) سُرعَتِ فَهم - ( اصطلاح اخلاقى و فلسفى ) و آن بود كه نفس را حركت از ملزومات بلوازم ملكه شده باشد تا در آن بفضل مكثى محتاج نشود و وسط بود ميان سرعت تخيل كه بر سبيل اختطاف افتد بىاحكام فهم و ابطائى كه از تأخير تفهم ملكه شود . ( از اخلاق ناصرى ص 59 ، 85 ) سُرعَتِ وَجد - ( اصطلاح عرفانى )