سيد جعفر سجادى

983

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )

اما متعه يعنى جائى كه زن معقوده به عقد انقطاعى است هيچ كدام از ديگرى ارث نخواهد برد و لو اينكه شرط توارث شده باشد . ( كليات حقوق ) سَبَبِ اوَّل - ( اصطلاح فلسفى ) مراد از سبب اول بطور مطلق ذات خدا است كه علة العلل است . ( از دستور ج 2 ص 162 - آراء اهل مدينهء فاضله ص 23 - شفا ج 2 ص 282 ) سَبَبِ غائى - مراد علت غائى است رجوع به علت شود . ( از اسفار ج 3 ص 81 ) سَبَبِ لِمىّ - رجوع شود به برهان لم . ( از اسفار ج 2 ص 208 ) سبب ناقِص - ( فلسفى ) منظور هر يك از اجزاء علت است در علل مركبه و يكى از علل چهارگانهء : مادى ، صورى ، فاعلى و غائى را هم سبب ناقص گويند و بهر حال هر گاه يكى از اجزاء و يا شرايط سببيت تامه مفقود باشد سبب ناقص خواهد بود و اثر لازم از آن صادر نخواهد شد سبت - ( گاه‌شمارى ) روز شنبه است و اين روز مر جهودان را روزى خاص بود و آن را بزرگ دارند چنان كه مسلمانان روز جمعه را و در قرآن كريم بدان اشارت رفته است « يَوْمَ سَبْتِهِمْ » ( از عده ج 5 ص 81 ) سَبزى - ( اصطلاح ذوقى ) كمال مطلق را گويند كه متحد شده باشد بوحدت حقيقى . سُبُحاتِ جَلال - ( اصطلاح عرفانى ) گاه تجليات و انوار جلال را اراده كنند . رجوع شود به جلال : عراقى گويد : روشن تر از وجود تجلى ذات حق * بنموده آنچه بود و بود جمله يكسرم عالم بسوزد از سبحات جلال من * از روى لطف اگر بجهان باز بنگرم روشن‌تر از وجود شود ظلمت عدم * گر پردهء جمال خود از هم فرو برم آن دم كه بود مدت غيبم شهود يافت * بنمود آنچه بود و بود جمله يكسرم سَبُع - ( بفتح سين و ضم باء ، نجومى ) سبع يا ذئب يا فهد يا برذون بنا بر تعبيرات مختلف يكى از صور قنطورس بود واقع در طرف مشرق و نيز يكى از صور عقرب و ميزان بود به طرف جنوب . ( از معجم الفلكى ) و شامل 18 ستارهء داخل در صورت است . سَبعَةُ أبحُر - ( اصطلاح عرفانى ) ( هفت دريا ) اشاره به هفت منهج سالكان و عارفانست . كه سكر ، وجد ، برق ، كشف ، حيرت ، شهود نور قرب ، ولايت وجود و بهاء جمع و حقيقت افراد باشد . اين هفت دريائند بر سر كوى توحيد نهاده چنان كه بر سر راه متوسمان هفت درگه دوزخ بر راه بهشت نهاده و تا متوسمان و عموم خلق بر اين هفت درگه گذر نكنند ، به بهشت نرسند ، همچنين سالكان راه توحيد تا برين هفت دريا گذر نكنند بحقيقت نرسند . ( از عده ج 5 ص 297 ) سَبع طَرائِق - ( اصطلاح عرفانى ) مراد هفت حجاب است . در قرآن مجيد آمده است : و خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ .