أبو علي سينا

60

معيار العقول ( فارسى )

و محور در ميان فلك « 1 » باشد - و آن دو سوراخ كه هر دو سر محور « 2 » در وى بود چند « 3 » يكديگر بود . و چرخهاى كثير الرّفع چند يكديگر « 4 » چنان كه به وزن و جرم هيچ تفاوت « 5 » نكند - و سوراخها و محورهايشان همچنان « 6 » متساوى بايد . و بيرم راست متساوى الاجزاء بايد و يك جانب جرمى كه در زير نهند و بر زمين باشد پهن كنند و آن ديگر جانب را كه بيرم « 7 » بر وى باشد ماهى پشت سازند كه هر چند كه پشت آن تيزتر بود « 8 » عمل او آسانتر بود . و بسيط اسطوانهء لولبى در غايت راستى بايد و هر چند دواير آن نزديكتر قوّتش بيشتر بود و بعد دواير متساوى كنند . و آلتى ساخته آيد كه بعد دواير ازو متساوى باشد « 9 » و آن مثلّثى است « 10 » قائم الزّاويه از مس يا از برنج سبك عمود چند « 11 » دور اسطوانه و قاعدهء آن چند بعد دواير از يكديگر چون مثلّث ا ب ج .

--> ( 1 ) فلكه : خ . ( 2 ) كه دو محور : خ . ( 3 ) چندى : ص ( 4 ) هر چند يكديگر بود : خ . ( 5 ) تفاوتى : ص . ( 6 ) همچنين : ص . ( 7 ) خ ( بيرم ) حركت ضمّه روى راء گذارده است . ( 8 ) خ ( بود ) ندارد . ( 9 ) خ : جملهء « و آلتى ساخته آيد . . » ندارد . ( 10 ) و بعد دوائر بدان متساوى ساخته شود و آن مثلثى است : خ . ( 11 ) و چند : خ .