مقدمة مصحح بسم اللّه الرّحمن الرّحيم نحمدك و نصلّى علي رسولك الكريم ربّ انعمت فزد رسالهء حاضر موسوم است به معيار العقول در فنّ جرّ اثقال كه آن را علماى قديم اسلامى صناعت يا علم حيل ميگفتند و اكنون ميكانيك ميگويند . در كتاب مفاتيح العلوم خوارزمى متوفّى 387 « 1 » در فصل جرّ اثقال مينويسد : « الباب الثّامن من المقالة الثانية فى الحيل و هو فصلان الفصل الاوّل فى جرّ الاثقال بالقوّة اليسيرة و آلاته - صناعة الحيل يسمّى باليونانيّة منجانيقون و احد اقسامها جرّ الاثقال بالقوّة اليسيرة : ص 141 طبع مصر » . اصطلاح قدما در علم يا صناعت حيل اختصاص بجرّ اثقال ندارد بلكه كلّى اعمال و حيله‌ها و تدابير رياضى و طبيعى كه در نظر عوام عجيب و ممتنع ، و با موازين علمى مطابق و ممكن باشد آن را حيل ميگفتند - و جرّ اثقال يكى از فنون حيل رياضى است . از جمله علما و مؤلّفان مشهور اسلامى در فنون حيل رياضى و طبيعى بنى موسى بن شاكر يعنى محمد و احمد و حسن پسران موسى بن شاكر بودند كه در عهد اوّل عباسى ميزيستند و محمّد بن موسى بنوشتهء الفهرست ابن النّديم در ماه ربيع الاوّل از سنهء 259 در گذشت « 2 » وى و

--> ( 1 ) ابو عبد اللّه محمد بن احمد بن يوسف كاتب خوارزمى . ( 2 ) توفّى محمد بن موسى سنة تسع خمسين و مأتين فى شهر ربيع الاوّل : ص 379 چاپ مصر .