أبو علي سينا

مقدمه 20

رگشناسى يا رساله در نبض ( فارسى )

است كه شيخ برخى نظريات را از ارسطو نقل كرده كه آن نظريات در مصنّفات و آثار ارسطو ديده نشده است ، و ازينجا پيدا مىشود كه وى بيان حقيقت را بر همه چيز ترجيح ميداده - و لهذا برخى افكار و نظريات خويش را به ارسطو نسبت داده تا هم از تعرض و حملات حسودان متظاهر و متعصّبان جاهل بر كنار بماند . و هم مردم بسبب شهرت ارسطو آن سخنان را بهتر بپذيرند . و نيز بيهقى در تتمّة صوان الحكمه ذيل شرح حال شيخ گويد : كه در آغاز جوانى گاهى رسائل اخوان الصفا را مطالعه ميكرده نگارنده گمان داشت كه افكار اخوان الصفا در آثار و مصنّفات شيخ منعكس است ، ازينرو رساله عشق وى را با رسالهء عشق اخوان الصفا بدقّت مقايسه كردم و بالنتيجه پيدا شد كه مناسبتى ميان اين دو رساله موجود نيست ، و اين مطلب را در مقدّمه رسالهء عشق ابن سينا شرح داده‌ام . و نيز شيخ در كتاب الشفاء در مبحث الهيات در مقالهء هشتم گويد : كه اين فصل را از مقالة الالف الصغرى ( كه نخستين مقاله از ما بعد الطبيعهء ارسطو است ) با تغييرى نقل كرده‌ام . نگارنده اين فصل را با آن مقاله از ترجمهء اسحاق بن حنين با تفسير يحيى بن عدى و با همين فصل از تفسير ما بعد الطبيعه ابن رشد مقابله و مقايسه كردم از مطالعه و مقايسه اين سه كتاب با هم و ملاحظهء ايرادات ابن سينا بر كلام ارسطو و پاسخهاى وى از آن ايرادات معلوم مىشود كه تا چه درجه ابن سينا در مطالبى كه از ارسطو گرفته تصرّف كرده است « 1 » .

--> ( 1 ) - از نيمهء صفحه ده تا اينجا را از حفظ بر مقدمهء سابق افزودم .