أبو علي سينا
مقدمه 1
رگشناسى يا رساله در نبض ( فارسى )
مقدمة باسمه تعالى رگشناسى بجاى معرفة النبض به كار رفته همچنانكه گياهشناسى و زمينشناسى را بجاى معرفة النبات - و معرفة الارض استعمال ميكنند . و مقصود از آن تشريح رگها يا علم وظائف اعصاب نيست بلكه مقصود علم باحوالى است در رگ جنبنده كه آن را بتازى نبض خوانند . و كلمهء « رگ » گر چه بر حسب لغت لفظى عام است و هر عصبى را از وريد و شريان شامل مىشود ، ولى مصنف خود آن را در همين رساله گاهى بمعنى حال روح و گاهى بمعنى دو حركت انقباض و انبساط كه نبض خوانند استعمال كرده « 1 » ، پس ما از فحواى گفتار خود او در مقدمهء همين رساله كه يك جا گويد : « فرمان علاء الدوله به من آمد كه اندر دانش رگ كتابى كن جامع » و جاى ديگر گويد : « علم رگ » بدست آورديم و شايسته دانستيم كه اين رساله در پارسى « رگشناسى » ناميده شود ، همچنانكه نويسندگان عربى هم چون رساله را خوانده و ديدهاند كه مؤلّف نامى بر آن ننهاده ولى از حالات نبض سخن ميگويد : آن را « رسالة فى النبض » ناميدهاند . رگشناسى ابن سينا يعنى رسالهء حاضر در اسفند ماه 1316 شمسى با مقدمه و تصحيح و تحشيهء اين بنده بر حسب اشارهء وزير فرهنگ وقت دانشمند عالى قدر بزرگوار جناب آقاى على اصغر حكمت استاد دانشگاه طهران بچاپ رسيد . و اكنون كه هزارمين سال ميلاد ابن سينا مصنّف اين رساله فرا مىرسد
--> ( 1 ) - نگاه كنيد بص 9 و 13 و 14 همين رساله .