أبو علي سينا

8

رساله جوديه ( فارسى )

و ميل تنها زرين « 1 » همين فايده كند و اگر مگس « 2 » را خشك كنند و بسايند و با سرمه به چشم در كشند مژه‌ها « 3 » بروياند و روشنى افزايد - چون خون خرس « 4 » در چشم كشند موى كه بر چشم زائيده « 5 » باشد دفع كند - خون هدهد « 6 » را در چشم كشند سفيدى چشم ببرد - زهره « 7 » آدمى را در چشم كشند سفيدى كهنه را ببرد - چهل روز « 8 » شير زن به چشم كودك كبود چشم كشند سياه چشم شود - چشم خرچنگ « 9 » بر كسى بندند كه درد چشم داشته باشد در حال نيك شود .

--> هندى آن ذر ورات توتياى كرمانى است كه ريزه ريزه كرده در ظرف سفالى بر آتش گذارند و بر هم زنند تا محرق گردد و يا آنكه قطعه آن را بر اخگر گذارند تا به جوش آيد و از جوش بنشيند مانند زاج پس برداشته سائيده استعمال نمايند و چون كسى توتياى اخضر را خورده باشد و او را غثيان وقى و التهاب و وجع معده و امعاء و سوزش بول و براز و تمدد اعضاء و غيرها عارض شده باشد تدبير آن آنست كه اوراقى فرمايند و بخورانيدن امراق وسمه و شير تازه و دوشيده مكرر پس با لعبه و روغن بادام و آب گوشت چرب تغذيه فرمودن « صفحه 178 - 179 مخزن الادويه چاپ بمبئى سال 1273 هجرى قمرى » . « تمام شد » ( 1 ) - ميل زدن به چشم براى باز كردن مجراى دمعى در قديم استعمال ميگرديده بعلاوه عمل قدح در آب مرواريد Cataracte نيز متداول بوده است - به نظر ميرسد در جمله « و ميل زرين در چشم نور چشم افزايد و ميل تنها زرين همين فايده كند » كلمه حذف شده باشد ؟ اما آيا ميل زرين چنين خاصيت داشته باشد تا به حال كه ثابت نشده است ؟ ( 2 ) - از اين نوع درمان‌ها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا به زحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديده‌اند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود . ( 4 ) - از اين نوع درمان‌ها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا به زحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديده‌اند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود . ( 7 ) - از اين نوع درمان‌ها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا به زحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديده‌اند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود . ( 8 ) - از اين نوع درمان‌ها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا به زحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديده‌اند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود . ( 9 ) - از اين نوع درمان‌ها در طب قديم بسيار متداول بوده و بعضى از آنها پس از تجربه و آزمايش معلوم شده است بىفايده و اثر نبوده است و اصولا مثل آن است كه پزشكان قديم عامدا در معالجات بيماريها بوسائلى كه بدست نيايد و يا به زحمت تحصيل گردد متشبث ميگرديده‌اند و اين مطلب از خصائص طب آن دوران است كه درمان بزرگ جلو داده شود . ( 3 ) - مژه‌ها Les cils des paupieres . ( 5 ) - به نظر ميرسد مقصود مژگان زائد Cils Surnumeraires باشد . ( 6 ) - هدهد يا شانه بسر كه فرانسه آن Huppe است .