أبو علي سينا ( مترجم : عليرضا مسعودى )

31

قانون در طب ( فارسى )

اين موضوع از ابتدا مورد عنايت دانشمندان علم پزشكى بوده و در كتاب تاريخ پزشكى بدان اشاره شده است . جالينوس در توصيه خود به پزشكان در مقاله اى درباره استخوان كه توسط « لوگان كلندنينگ » به چاپ رسيده است مى گويد : « استخوان‌هاى انسان موضوعى براى مطالعه است كه بايد كاملًا با آن آشنا شويد . شما نمى توانيد تنها با مطالعه كتبى درباره استخوان ها مانند كتاب من كه از تمام كتاب هايى كه تاكنون در اين مورد نوشته شده ، دقيق تر است ، بر اين موضوع احاطه يابيد ، بايد به سختى مطالعه كنيد نه تنها تشريح استخوان ها را در كتاب بخوانيد ، بلكه چشمان خود را در حال لمس هر استخوان به كار اندازيد تا با وضعيت هر استخوان آشنا شويد و به مشاهده گرى دست اول تبديل شويد . . . » « 1 » . وى همچون ارسطو به تشريح حيواناتى مانند ميمون پرداخته و نتايج حاصل از آن را در مورد انسان به كار مى گرفته است . در اين زمينه حتى هنرمندانى كه مى خواستند از اعضاى بدن انسان نقاشى كنند ، خود را ملزم به تشريح مى دانستند ، لئوناردو داوينچى ، هنرمند معروف دوران رنسانس - همچون جالينوس - معتقد بود كه تشريح پيكر مردگان هم براى پزشكان و هم براى هنرمندان واجب است . در اين گزيده كه از دفترچه يادداشت او از كتاب تاريخ طب نوشته روبرتو مارگوتا اقتباس شده ، وى علت و جزئيات تشريح‌هاى خود را چنين شرح مىدهد : « شما كه مى گوييد تماشاى كالبدشكافى واقعى بهتر از تماشاى اين تصاوير است ، ممكن است حق داشته باشيد ، ولى به شرطى كه مشاهده تمام جزئياتى كه در اين تصاوير نشان داده شده است در يك نما ممكن باشد ، نمايى كه حتى شما هم با وجود تمام زيركيتان غير از چند رگ چيز ديگرى را نمى توانيد ببينيد ، من براى درك كامل و واقعى اينها بيش از ده جسد را تشريح كرده‌ام و تمام غشاهاى مختلف اطراف رگ ها را كنار زده‌ام بدون اين كه باعث خونريزى بشوم . . . » « 2 »

--> ( 1 ) مجموعه تاريخ جهان ( تاريخ پزشكى ، ص 27 ، ليزا يونت ) . ( 2 ) تاريخ پزشكى ، ليزا يونت ، ص 40 .