أبو علي سينا ( مترجم : عليرضا مسعودى )
26
قانون در طب ( فارسى )
شيوه تصحيح نسخه قانون با توجه به آنچه در خصوص نسخ قانون بيان شد ، بهترين شيوه از بين روشهاى تصحيح متن قانون ، روش تصحيح بينابين مى باشد يعنى تصحيح بر مبناى نسخه اساس و تصحيح التقاطى هر دو ، زيرا ما به دلايلى كه بيان شد - يعنى شهرت و رواج ، خوش خطى نسبى و اغلاط سطحى كمتر - و بر خلاف ميل خود مجبور مى باشيم كه نسخه بولاق را نسخه اساس قرار دهيم ، هر چند اين رجحان آن قدر ممتاز نيست و براى تصحيح اغلاط فاحش آن از شيوه التقاطى استفاده مى كنيم ، بنابراين شيوه اتخاذ شده شيوه بينابين است كه از مجموع دو روش تصحيح بر مبناى نسخه اساس و تصحيح التقاطى تشكيل مى گردد . اين شيوه در جايى استفاده مىشود كه نسخه اى نه آن قدر ممتاز است تا بر ديگر نسخه ها رجحان يابد و مبنا قرار گيرد و نه آن قدر كم اهميت كه داخل در تصحيح التقاطى گردد ، بنابراين با توجه به آنچه درباره نسخه بولاق بيان كرديم ، آن را نسخه اساس نسبى قرار داديم . 2 . استفاده از شروح در ترجمه قانون در اين ترجمه ، هم در تصحيح نسخه و هم در ترجمه متن ، از شروح و منابع فرعى استفاده شده است كه در خصوص تصحيح نسخه ، سخن گفته شد . 1 . تحفه سعديه از شروح بسيار مبسوط و معروف كتاب اول قانون ( كليات ) مى باشد كه توسط حكيم قطب الدين محمد بن مسعود شيرازى به رشته تحرير در آمده است . از اين شرح مفصّل در ابتدا و در مواردى اندك استفاده شده است ، زيرا اهم مطالب تحفه سعديه را شارح آملى در شرح خود بدون اطاله كلام ( و به تعبير خود بدون رطب و يابس ) بيان نموده است ؛ و علاوه بر آن اهم مبحث امور طبيعيه ، در تشريح اعضاى مفرد مى باشد كه علامه شيرازى از شرح آن صرف نظر نموده است . از تحفة سعديه در مباحث بعدى قانون ، مطالب بسيار ارزشمند و نفيسى مورد استفاده قرار گرفته است .