اين سه كتاب يا رساله را به ابو على منسوب دانست . . . چنان كه گفتيم دانشنامه و قراضهء طبيعيات و نبض از حيث صحت و اصالت كلمات و آهنگ عبارات مىتوانند در شمار كتب دورهء اول [ يعنى قرن چهارم ] قرار گيرند . » . با اين همه ، قراين مذكور با شبهاتى كه پيش از اين دربارهء انتساب كتاب قراضهء طبيعيات بشيخ رئيس ذكر كرديم قابل معارضه نيست و تعلق آن كتاب بشيخ رئيس مستبعد است و احتمال ميرود كه مؤلّف اين كتاب همان كس باشد كه ابو الحسن بيهقى در كتاب تتمهء صوان الحكمه شرح حال مختصرى از وى آورده و كتابى بنام قراضهء طبيعيّات از تأليفات وى شمرده است . ابو سعد « 1 » محمد بن محمد غانمى امام ظهير الدين ابو الحسن على بن ابو القاسم زيد بيهقى معروف بابن فندق ( متوفى بسال 565 هجرى ) در تتمهء صوان الحكمه « 2 » دربارهء ابو سعد محمد بن محمد غانمى شرحى نوشته كه ترجمهء فارسى آن از كتاب درة الاخبار و لمعة الانوار كه ترجمه‌ايست از همان كتاب « 3 » در ذيل نقل مىشود : « ابو سعيد محمّد بن محمد بن الغانمى « 4 » در علوم حقيقى و رياضى دستى قوى داشت « 5 » [ كتابى تصنيف كرد و آن را قراضهء طبيعيّات ناميد و او را تصانيف ديگر است و از كلمات او در حكمت اين قول است : باندك سودمند كه شرّى بدنبال

--> ( 1 ) - چنين است در اصل عربى . درة الاخبار : ابو سعيد . ( 2 ) - چاپ استاد مولوى محمد شفيع ( لاهور 1351 هجرى ) ص 104 . ( 3 ) - ضميمهء سال پنجم مجلهء مهر ( تهران آذرماه 1318 شمسى ) ص 66 . ( 4 ) - چنين است در درة الاخبار . تتمه : ابو سعد محمد بن محمد الغانمى . ( 5 ) - اين جمله در اصل عربى نيست .