و از قصيدهء ابو الهيثم جوزجانى و قصيدهء ابو العباس فضل بن محمد لوكرى « 1 » معلوم مىشود كه اين نوع تأليفات را بنظم نيز مىپرداخته‌اند . 3 - ماخذ كتاب : مؤلف قراضهء طبيعيّات در مقدمهء كتاب خود ( ص 3 - 4 ) گفته است كه : « اين خادم . . . قصد كرد تا از آنچ ديگران بگفته‌اند اندرين كتاب نيارد مگر چيزى كه آن مقدمه سازد مسألهء ديگر را و يا بر سبيل اتفاق اندر افتد . » و بدين سبب وى از نقل آراء و اقوال دانشمندان ديگر خوددارى كرده و كوشيده است كه سخن در كلى طبيعيّات كه آسان‌تر است نگويد و بمسائل جزوى بپردازد « 2 » و سخن تازه و نو بگويد « 3 » با اين همه ، چون موضوع كتاب مباحث مختلف علوم طبيعى است و در عصر مؤلف پايهء مطالعات طبيعى بر كتب متقدمان خاصه بر تأليفات دانشمندان يونانى و بوجه اخص بر مؤلفات ارسطو ( 384 - 322 ق . م . ) و علماء مشّاء بود ، غالب آراء مؤلف نيز مبتنى بر تأليفات ارسطو و بقراط ( متولد در حدود سال 460 - ق . م . ) و ارشميدس ( 287 - 212 ق . م . ) و جالينوس ( 131 - 201 م . ) است . ناگفته نماند كه در بعض موارد صاحب كتاب از ميان آراء مختلف علمى در يك مبحث ، حسن انتخاب نشان نداده و راى مرجوح را اختيار كرده است « 4 » . مؤلّف باحتمال قريب بيقين از كتاب ابو ريحان بيرونى در باب تعيين

--> ( 1 ) - رش : ابو الحسن بيهقى ، تتمهء صوان الحكمه ص 121 . ( 2 ) - رش : ص 5 . ( 3 ) - رش : ص 5 . ( 4 ) - مثلا در رأى مربوط برؤيت يا ديدار ، رش : ص 32 - 33 و ص 98 - 100 و حواشى متعلق به آن .