أبو علي سينا
مقدمهء مصحح 59
قراضه طبيعيات ( فارسى )
حسن حسينى جرجانى ( متوفى بسال 531 هجرى ) در طب كه بسال 504 هجرى آن را بنام قطب الدين محمد بن انوشتگين ( 490 - 522 هجرى ) مؤسس دولت خوارزمشاهى تأليف كرده است « 1 » . چنان كه گفتيم آنچه از تأليفات علمى و فنى به زبان فارسى بما رسيده در برابر آنچه از نيروى فكرى و عقلى و ذوقى دانشمندان ايران بمنصه ظهور و بروز آمده و بر اثر حوادث گوناگون و وقايع ناگوار از ميان رفته بغايت اندك است ولى با كمال تأسف بايد بگوئيم كه از همين جزو قليل باقى مانده نيز قسمت اعظمش تا كنون بطبع نرسيده است و مورد تحقيق و مطالعه فارسى زبانان واقع نشده است . به اين نكته نيز بايد توجه داشت كه مناظرات و منافسات دانشمندان و حكيمان و پزشكان و اصحاب فكر و قلم به زبان فارسى در مسائل علمى و فلسفى و اخلاقى و فنى در پيشگاه شاهان و مجالس اميران و اركان دولتهاى ايرانى و مكاتبات علما و افاضل با يكديگر و درسهاى استادان
--> ( 1 ) - مؤلف كتاب خفّى علائى را كه ملخص ذخيرهء خوارزمشاهى است بنام علاء الدوله اتسز خوارزمشاه در بين سالهاى 521 ( سال جلوس اتسز ) و 531 هجرى ( سال وفات مؤلف ) تاليف كرده و كتاب اغراض الطب يا الاغراض الطبية و المباحث العلائية را كه ملخص كتاب ذخيرهء خوارزمشاهى است پس از تأليف كتاب خفّى بنام علاء الدوله ابو المظفر اتسز بن خوارزمشاه ( 521 - 551 هجرى ) به خواهش مجد الدين ابو محمد صاحب بن محمد بخارى وزير اتسز ساخته است . كتاب يادگار نيز كه مختصرى است در طب از هموست . رش : علامهء قزوينى ، حواشى چهار مقالهء نظامى عروضى ص 233 و ص 337 - 238 .