أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 4

قراضه طبيعيات ( فارسى )

1 - در هيچ يك از مآخذ معتبر شرح حال شيخ رئيس و فهرست‌هاى قديم تصنيفات او نام قراضهء طبيعيّات مذكور نيست . 2 - نام هيچ يك از كتبى كه مؤلف قراضهء طبيعيات از تأليفات خود ذكر كرده در فهرست مصنّفات شيخ رئيس ضبط نشده است . 3 - مؤلّف قراضهء طبيعيّات از خواجه ابو ريحان بيرونى و تصنيف او چنان با تبجيل و تكريم نام برده ( رش : ص 67 س 8 ببعد ) كه با آنچه از روابط آن دو دانشمند و جدال قلمى و منافسات آنان ميدانيم سازگارى و توافق ندارد « 1 » . 4 - اسلوب نثر كتاب و سبك انشاء و جمله‌بندى با آنچه در مصنّفات فارسى شيخ رئيس ديده مىشود اختلاف دارد ، به نحوى كه هر كس بمتون قديم زبان فارسى آشنا باشد و دانشنامهء علائى يا كتاب دانش رگ را مطالعه و آنها را با كتاب قراضهء طبيعيات مقابله كند و بسنجد درمىيابد كه مصنّف آن دو كتاب جز مؤلّف قراضهء طبيعيات است ، و چون مقابله و مقايسهء سبك تعبير و انشاء آن كتابها با اسلوب بيان اين كتاب براى هر كس كه با جمع شرايط علاقه‌مند بتحقيق اين امر باشد آسان است ما از تطويل اين مقدّمه خوددارى مىكنيم ، لكن براى دفع شبهه تذكار اين موضوع را لازم ميدانيم كه محتملست فرق ميان اسلوب تعبير و انشاء كتاب قراضهء طبيعيّات با اسلوب نثر تأليفات فارسى شيخ رئيس كه كهنه‌تر مينمايد بيشتر ناشى از سبك خاصّ شخصى دو نويسنده و خصايص زبانى محل اقامت

--> ( 1 ) - رش : رسالهء سرگذشت ابن سينا با ترجمه و حواشى و تعليقات نگارنده ( سلسلهء انتشارات انجمن آثار ملى شمارهء 18 ) .