گرفت . زيرا آن قانون وسيلهء خوبى براى تعيين احجار گرانبها ( جواهر ) و فلزات بود . از نيمهء قرن نهم [ ميلادى ] ببعد سند بن على [ منجم مأمونى ] و [ ابو بكر محمد بن زكريا ] رازى و [ ابو ريحان ] بيرونى و [ شيخ رئيس ابو على حسين بن عبد اللّه ] ابن سينا و [ ابو الفتح ] عمر خيّام و [ ابو حاتم مظفر بن اسماعيل ] اسفزارى و سموئيل بن عباس هر يك به آن پرداختند ولى بهترين تأليف در اين باب از [ ابو الفتح ] عبد الرحمن خازنى است كتاب او بنام ميزان الحكمه كه در 1121 [ ميلادى ] تأليف شده بحقيقت يكى از كتب مهم قرون وسطى است و حاوى جدول وزن مخصوص مايعات و جامدات و امور و آراء مختلف علم طبيعى ( فيزيك ) است . » و نيز همان مؤلّف گويد ( ايضا ج 2 ص 128 ) : « بسيارى از اطلاعات ارشميدس برياضىدانان اسلامى رسيده بود يكى از آن مسائل كه مورد توجه خاص آنان شد قانون تعادل مايعات « 1 » يا بتعبير بهتر استعمال آن در تعيين وزن مخصوص است اين موضوع را سند بن على ( نيمهء اول قرن نهم ميلادى ) و رازى ( نيمهء دوم قرن نهم ميلادى ) و بيرونى و ابن سينا ( نيمهء اول قرن يازدهم ميلادى ) و عمر خيام مورد توجه قرار دادند و شرح جامعى از آن در كتاب ميزان الحكمهء عبد الرحمن خازنى مىبينيم كه يكى از كتب اساسى علم حيل ( مكانيك ) و علم طبيعى ( فيزيك ) قرون وسطى است . بقول خازنى وزن مخصوصها را عالم رياضى مظفر اسفزارى نيز مورد مطالعه قرار داده بوده اين امر قابل ملاحظه است كه همگى اين علما كه بمبحث وزن مخصوص پرداخته‌اند از مسلمانان مشرق و باستثناى سند كه بغدادى و يهودى اصل بود ديگران همه ايرانى بوده‌اند . »

--> ( 1 ) - The hydrostatic principle .